6 Şubat Depremlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Kapsamlı Müdahalesi

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve büyük yıkıma yol açan Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) yürüttüğü kapsamlı faaliyetlere dair ayrıntılı bir açıklama yayımladı. Bakanlık, depremin ilk anından itibaren tüm imkanların seferber edildiğini, ilgili kurumlarla koordineli bir şekilde arama kurtarma ve insani yardım çalışmalarına hızla başlandığını belirtti. TSK, depremzedelerin güvenliğini sağlamak, barınma ihtiyaçlarını karşılamak ve temel hizmetleri ulaştırmak adına kritik bir rol üstlendi.

Depremin Ardından Hızlı Seferberlik

Depremin gerçekleştiği ilk anlarda, TSK'nın harekat merkezleri derhal duruma müdahale etti. Saat 04:30'da birliklerden durum raporları istenirken, aynı saatlerde Türk Silahlı Kuvvetleri İnsani Yardım Tugay Komutanlığı'na "hazır ol" emri iletildi. Saat 04:35 itibarıyla, İslahiye'deki 2. Zırhlı Tugay Komutan Yardımcılığı ve Kahramanmaraş'taki 2. Zırhlı Tugay Komutanlığı'nda depremzede vatandaşlar kışla içindeki güvenli alanlara alınarak barınmaları sağlandı. Bu erken müdahale, olası can kayıplarını azaltmada önemli bir adım oldu.

Saat 05:00'te MSB bünyesinde bir Afet Acil Durum Kriz Merkezi teşkil edilirken, eş zamanlı olarak Genelkurmay Başkanlığı ve kuvvet komutanlıklarında da kriz merkezleri faaliyete geçti. Antakya'daki 2. Hudut Alay Komutanlığı ise aynı saatlerde arama kurtarma ve halka yardım faaliyetlerine başladı. Gerekli raporların alınmasının ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından TSK personeli, AFAD ve valiliklerce belirlenen görev alanlarında yerlerini alarak çalışmalara büyük bir gayret ve özveriyle devam etti.

Sahada 40 Bin Personel ve 29 Arama Kurtarma Köpeği

Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde, MSB Destek Çözüm Ortağı olarak belirlenen 12 çalışma grubunda aktif rol aldı. Bu kapsamda, deprem bölgesinde 57 tabur ve 100 arama kurtarma timi olmak üzere toplamda 40 binden fazla asker, uzman ve teknik personel görevlendirildi. Ayrıca, çalışmalara destek vermesi amacıyla 29 arama kurtarma köpeği de kullanıldı. Bu denli büyük bir askeri gücün sahada bulunması, müdahalenin ne kadar kapsamlı olduğunu gözler önüne seriyor.

AFAD'ın "Arama Kurtarmada Hedef 100 Bin Projesi" kapsamında, MSB'den 15 bin arama ve kurtarma personelinin yetiştirilmesi talep edildi. Bu proje kapsamında, 106 personele eğitici eğitimi verilirken, 70 personel için planlama yapıldı. Ocak 2026'ya kadar 10.804 personelin "Enkazda Arama Kurtarma Eğitimi" alması hedefleniyor. Madencilerin kullandığı ileri tekniklerin de arama kurtarma faaliyetlerinde uygulanması amacıyla 470 personele madencilik teknikleriyle arama kurtarma eğitimi verildi. Yurt dışındaki afetlerde ülkeyi temsil edebilmek için ise İngilizce bilen personelden oluşan 5 arama kurtarma timi de hazırlandı.

Hava ve Deniz Köprüleriyle Ulaşım ve Tahliye

Deprem bölgesine ulaşım ve yardım malzemelerinin sevkiyatı için kapsamlı bir hava yardım köprüsü kuruldu. 65 uçak, 71 helikopter ve İHA/TİHA'lar kullanılarak arama kurtarma personeli ve yardım malzemeleri hızla bölgeye ulaştırıldı. Bu hava köprüsü sayesinde yaralılar ve bölgeden ayrılmak isteyen vatandaşlar da tahliye edildi. İncirlik'te kurulan bir merkez aracılığıyla 300'den fazla köye ve 32 ilçeye erişim sağlandı. Hava araçlarıyla gerçekleştirilen 6 binden fazla sorti ile 22 binden fazla vatandaş tahliye edildi. İngiltere, Endonezya, Hollanda, Katar ve Norveç gibi ülkelerden gelen uçak ve helikopter destekleri de koordineli bir şekilde kullanıldı.

Deniz yoluyla da önemli destekler sağlandı. TCG Sancaktar ve TCG Bayraktar gemileri, arama kurtarma personeli ve iş makineleriyle İskenderun'a gönderildi. TCG İskenderun gemisi ise yaralıları ve bölgeden ayrılmak isteyen vatandaşları Mersin'e tahliye etti. Mersin, İskenderun, Antalya, Taşucu ve Girne limanlarında 24 gemi teyakkuz halinde bekletildi. Bu deniz nakliye koridoru, ağır ekipmanların ve çok sayıda insanın taşınmasında kritik bir rol oynadı.

Gıda ve Barınma Desteği

Depremzedelere yönelik gıda ve barınma desteği de en üst düzeyde sağlandı. Bölgede 9,5 milyon paket kumanya dağıtılırken, 112 sahra mutfağı ve 49 sahra fırını ile günlük 160 bin öğün sıcak yemek ve 460 binden fazla ekmek üretme kapasitesine ulaşıldı. Bugüne kadar 7,2 milyon vatandaşa sıcak yemek sunulurken, 13,8 milyon ekmek dağıtıldı. Gıda ve su güvenliğini sağlamak amacıyla 4 adet gıda ve su kontrol laboratuvarı kuruldu.

Depremin ilk anlarından itibaren tüm kışla ve sosyal tesisler afetzedelerin kullanımına açıldı. Orduevleri ve özel eğitim merkezlerinde binlerce depremzede misafir edildi. Askeri fabrikalarda 24 saat esasına göre çadır ve konteyner üretimi yapıldı; 13 bin çadır, 856 soğuk iklim çadırı ve 529 konteyner üretilerek ihtiyaç sahiplerine sevk edildi. Ayrıca NATO desteğiyle Antakya, İskenderun ve Defne'ye kurulan çadır kentler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Gençlik ve Spor Bakanlığı'na teslim edildi. 9 ilde 619 yaşam destek tesisi ve 251 Mehmetçik Okulu kuruldu.

Sağlık Hizmetleri ve Yapısal Destek

Deprem bölgesinde sağlık hizmetleri de TSK tarafından etkin bir şekilde yürütüldü. Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi önünde kurulan 19 konteyner ve 21 çadırdan oluşan MSB Seyyar Sahra Hastanesi'nde, alanında uzman askeri hekimler ve sağlık personeli görev yaptı. TCG Bayraktar ve TCG Sancaktar gemileri, arama kurtarma ekiplerini bölgeye taşıdıktan sonra hastane gemisi olarak hizmet vererek Rol-2 seviyesinde sağlık hizmeti sundu. Bu gemilerde ve sahra hastanesinde toplam 151 ameliyat gerçekleştirildi ve 16 binden fazla depremzedenin tedavisi yapıldı. Hatta bu gemilerde iki bebeğin dünyaya gelmesi de dikkat çekici bir detay oldu.

Depremden etkilenen bölgelerde hasar tespit çalışmaları da büyük önem taşıdı. MSB İnşaat Emlak Bölge Başkanlıkları ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile koordineli olarak toplam 10.159 bina ve tesise ait hasar tespit çalışmaları tamamlandı. Bu çalışmalar, yeniden imar ve dayanıklılık vurgusunun yapıldığı deprem bölgesine 90 milyar dolarlık kaynak aktarıldığı haberimizdeki gibi iyileştirme çabalarının temelini oluşturuyor.

Askerlik Erteleme ve Geleceğe Yönelik Projeler

Depremden zarar gören vatandaşlara destek olmak amacıyla, afet bölgesinde ikamet eden veya bu illerin nüfusuna kayıtlı 13.071 er statüsündeki yükümlünün askerlik sevkleri 4 Mayıs 2023 celbine kadar ertelendi. Ancak askere gitmek isteyenlerin sevkleri planlanan dönemde yapıldı. Ayrıca, depremin etkilediği bölgelerde yaşayan veya ailesi buralarda bulunan 16 binden fazla askere de izin verildi. Bu durum, depremin sosyal ve ailevi etkilerinin ne kadar derin olduğunu gösteriyor.

Afet ve acil durumlarda daha bütüncül bir planlama yapabilmek adına "Mehmetçik Afet Destek Üssü (MADÜ) Projesi" başlatıldı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından ordu ve kolordu komutanlıkları seviyesinde toplam 18 adet MADÜ kurulması planlanıyor. Bu üsler, lojistik imkanları barındıran 500 kişilik çadır kentler kurmayı hedefliyor. Örnek bir MADÜ, 8 Nisan 2024 tarihinde Tekirdağ'da kuruldu. Ayrıca, TSK yurt içi ve yurt dışı tatbikatlara katılarak ve AFAD koordinesinde gerçekleştirilen tatbikatlara iştirak ederek afetlere hazırlığını sürdürüyor. Bu hazırlıklar, olası yeni durumlarda daha hızlı ve etkin müdahale kabiliyetini artırmayı amaçlıyor. Unutulmamalıdır ki, bazen en beklenmedik durumlar ilginç ve akıl almaz detaylarla ortaya çıkabilir, ancak afet anlarında profesyonel müdahale hayati önem taşır.