AB Konseyi Başkanlığı Rum Kesimi'nde: Türkiye İlişkileri Mercek Altında
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), 30 Haziran 2026'ya kadar altı ay süreyle Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanlığı görevini üstlendi. Bu dönem başkanlığı, "Özerk Bir Birlik, Dünyaya Açık" sloganıyla yürütülecek. GKRY'nin başkanlık programı, AB'nin stratejik özerkliğini güçlendirme, güvenlik ve savunma alanlarında hazırlığı artırma, Birliğin rekabet gücünü yükseltme, dayanışma ve kapsayıcılığı geliştirme ve küresel sahnede daha etkin bir rol üstlenme gibi beş ana hedefi içeriyor. Türkiye'nin aday ülke statüsünün korunması ve AB ile ilişkilerinin mevcut çerçevede devam edeceği belirtildi.
GKRY'nin Dönem Başkanlığının Türkiye'ye Etkileri Tartışılıyor
Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 1963'te iki toplumlu yapısının sona erdiğini savunarak GKRY'yi ayrı bir devlet olarak tanımıyor. Bu durum, GKRY'nin AB Konseyi Dönem Başkanlığı'nın Türkiye-AB ilişkilerini nasıl etkileyeceği konusunda tartışmalara yol açıyor. Özellikle güvenlik endişeleri nedeniyle Türkiye ile işbirliğini geliştirmek isteyen AB'nin, Türkiye'nin SAFE'e katılımına karşı çıkan GKRY'nin kendi önceliklerini Birliğin çıkarlarının önüne koyma ihtimali endişe yaratıyor. Bu durum, Türkiye'nin Gündem'deki yerini daha da önemli kılıyor.
Uzman Görüşleri: Baskılar Artabilir mi?
Emeritus Prof. İlter Turan, 6 aylık süreçten büyük bir beklenti olmaması gerektiğini ifade etti. Turan'a göre, GKRY adada Türk varlığını istemiyor ve adanın tamamında hâkimiyet kurmayı hedefliyor. Bu nedenle AB'nin, kendi üyesinin çizgisini desteklemeyi tercih ettiğini belirtti. Turan, GKRY dönem başkanlığında Türkiye üzerindeki baskıların artabileceği öngörüsünde bulundu. Özellikle Türkiye'nin limanlarını GKRY'ye açması yönünde baskıların yoğunlaşabileceğini söyledi.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi Emre Gönen ise GKRY'nin dönem başkanlığının AB siyasetinde ciddi bir etki yaratmasının beklenmediğini belirtti. Gönen, daha önceki dönem başkanlıklarında da Türkiye açısından kayda değer bir gelişme yaşanmadığını vurguladı. Dönem başkanlığının genel sekreterlik benzeri bir görev üstlendiğini ve büyük siyasi ağırlık yaratmadığını ekledi. Gönen, Türkiye'nin AB ile kurumsal ilişkilerinin işlemesinin asıl sorun olduğunu, AB içinde Türkiye'nin askeri avantajlar sağladığını düşünen ülkeler olsa da, son dakika haberlerde de görüldüğü gibi Yunanistan ve GKRY'nin oylama gücüyle süreci kilitleyebildiğini belirtti.
Teknik Temaslar Yeterli Olabilir mi?
Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Hasan Ünal, Türkiye'nin AB ile ilgili bir gündeminin kalmadığını savundu. Ünal'a göre, bu gündemin yapay olarak ayakta tutulmaya çalışıldığı ve AB'nin de bu konuya ilgisinin azaldığı yönünde. Ünal, Türkiye'nin AB ile tüm siyasi diyaloğu durdurduğunu açıkça beyan etmesi gerektiğini belirtti. Kıbrıs veya diğer başlıklarla görüşme kapısının kapalı olduğunun net bir şekilde ifade edilmesi gerektiğini söyledi. Sadece ekonomi ve Gümrük Birliği gibi alanlarda teknik düzeyde temasların sürdürülmesini önerdi. Türkiye'nin bu yaklaşımı 1997-1999 döneminde başarıyla uyguladığını hatırlattı.
Bu durum, Türkiye'nin uluslararası ilişkilerinde stratejik bir hamle yapması gerektiğini gösteriyor. GKRY'nin dönem başkanlığı, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile olan karmaşık ilişkilerinde yeni bir dönemi işaret edebilir. Türkiye'nin, sondakikahaberlerde de yer aldığı gibi, bu süreçte kendi çıkarlarını koruyarak dengeli bir politika izlemesi büyük önem taşıyor.
AB'nin Geleceği ve Türkiye'nin Rolü
Uzmanlar, birkaç yıl içinde AB'nin gündeminin tamamen değişebileceğini öngörüyor. Almanya, Fransa ve Hollanda gibi ülkelerde AB'ye kavramsal ve kurumsal olarak karşı çıkan alternatif partilerin iktidara gelme potansiyeli, Birliğin geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor. Bu belirsizlik ortamında, GKRY'nin dönem başkanlığı, Türkiye-AB ilişkilerinde mevcut durumu daha da karmaşık hale getirebilir. Türkiye'nin, bu değişken dinamikler içinde kendi konumunu sağlamlaştırması ve AB ile ilişkilerinde net bir duruş sergilemesi gerekmektedir.
