AVM'den Tartışmalı Yaş Kararı: Hafta Sonu 18 Yaş Altı Gençlere Yasak Geldi
Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan bir alışveriş merkezi (AVM), güvenlik gerekçesiyle 18 yaşın altındaki bireylerin hafta sonu veli eşliğinde girme zorunluluğu getiren bir karar aldı. Bu uygulama, gençlerin kendi aralarındaki sözlü ve fiziksel anlaşmazlıkların artması üzerine başlatıldı. AVM yönetimi, alınan kararın amacının gençleri dışlamak veya ayrımcılık yapmak olmadığını, aksine hem gençlerin hem de tüm ziyaretçilerin güvenliğini ve huzurunu sağlamak olduğunu belirtti. Bu tür önlemlerin daha önce de benzer gerekçelerle farklı bölgelerde uygulandığı ifade edildi.
Kararın Gerekçesi ve Yönetimin Açıklamaları
AVM tarafından yapılan yazılı açıklamada, son haftalarda 18 yaş altı genç gruplar arasında artan tartışma ve kavgaların ciddi şikayetlere yol açtığı vurgulandı. Yönetim, bu tedbirin gençleri dışlamak veya ayrımcılık yapmak amacını taşımadığını net bir dille ifade etti. Tam tersine, bu adımın temel hedefinin gençlerin güvenliğini temin etmek ve tüm ziyaretçilere sakin bir alışveriş ortamı sunmak olduğu belirtildi. Kamuya yansıyan bazı haberlerde konunun eksik ve tek yönlü ele alındığına dikkat çekilerek, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin önemi vurgulandı. AVM'nin her zaman olduğu gibi tüm ziyaretçilere açık, kapsayıcı ve güvenli bir sosyal yaşam alanı olma misyonunu sürdürdüğü de eklendi.
Hukuki Boyut ve Tüketici Görüşleri
Bu tartışmalı karar üzerine, Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkanı Aydın Ağaoğlu ve Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan, uygulamanın yasal olup olmadığını değerlendirdi. Ağaoğlu, kararın derhal kaldırılması gerektiğini belirterek, suç potansiyeli taşıyan bireyler yüzünden sorumlu olmayan kişilerin haklarının engellenemeyeceğini söyledi. AVM girişlerinde şahısların sabıka kaydının sorgulanamayacağını ve böyle bir uygulamanın hukuka aykırı olduğunu ifade etti. Ağaoğlu, bu kararın Anayasa'daki eşitlik ilkesine ve Tüketici Kanunu'na aykırı olduğunu savunarak, tüketicilerin ilgili mercilere başvurabileceğini belirtti. Benzer bir durum, İran'da din adamlarından nükleer fetva değerlendirmesi talebi gibi uluslararası düzeyde de hassasiyet gerektiren konularla karşılaştırıldığında, toplumsal düzenlemelerin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
İzzet Doğan ise, Türkiye'de çocuk haklarının Anayasa, Uluslararası Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Koruma Kanunu ile güvence altına alındığını hatırlattı. 18 yaş altı bireylerin çocuk sayıldığını ve AVM'lere girememelerinin yaşa dayalı bir ayrımcılık olduğunu belirtti. Doğan, AVM'lerin kamuya açık alanlar olduğunu ve girişlerinde güvenlik kontrolü yapılabileceğini ancak çocukların potansiyel suçlu olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. Bu uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ve seyahat özgürlüğünü de ihlal edebileceğini ekledi. Doğan, bu tür bir yasağın fiili olarak uygulanmasının zor olduğunu ve Ticaret Bakanlığı'na yapılacak bir başvuruyla doğrudan kaldırılabileceğini de sözlerine ekledi. Bu tür düzenlemeler, uluslararası ilişkilerde de yankı bulabilir; örneğin, Trump'ın İran'a yönelik politikalarında İsrail ile hareket edeceği gibi dış politika gelişmeleriyle birlikte, toplumsal düzenlemelerin ulusal ve uluslararası düzeydeki etkileri de göz önünde bulundurulmalıdır.
Uzmanlardan Yasal Değerlendirmeler
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, alınan kararın kanunsuz olduğunu ve derhal kaldırılması gerektiğini savunuyor. Ağaoğlu'na göre, suç işlemeye meyilli olduğu varsayılan bireyler nedeniyle masum bireylerin haklarının kısıtlanması kabul edilemez. AVM'lerin, bireylerin geçmişlerini sorgulayarak girişlerine engel olma hakkının bulunmadığını belirtiyor. Bu durumun Anayasa'nın eşitlik ilkesi ve Tüketici Kanunu'ndaki "satıştan kaçınma" maddesiyle çeliştiğini ifade ediyor. Bu nedenle, tüketicilerin valilik, kaymakamlık, belediye gibi kurumlara ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu'na şikayette bulunabileceğini, aksi takdirde AVM işletmecisinin ciddi yaptırımlarla karşılaşabileceğini ekliyor. Bu tür bir yasaklamanın başka illerdeki AVM'lerde yaygınlaşmasının da mümkün olmadığını, hukuka aykırı bir durum olduğunu vurguluyor. Ağaoğlu, AVM'lerin şiddeti özendiren içeriklerin gösterilmemesi konusunda daha fazla çaba göstermesi gerektiğini de ekliyor.
Tüketici Konfederasyonu Hukuk Komisyonu Başkanı İzzet Doğan ise, Türkiye'de çocuk haklarının anayasal ve uluslararası düzeyde korunduğunu belirtiyor. 18 yaş altı bireylerin alışveriş merkezlerine girişinin engellenmesinin, yaş temelli bir ayrımcılık olduğunu dile getiriyor. Doğan, AVM'lerin kamuya açık alanlar olduğunu ve güvenlik kontrollerinin yapılabileceğini ancak çocuklara potansiyel suçlu gözüyle bakılmaması gerektiğini vurguluyor. Bu uygulamanın eşitlik ilkesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) seyahat özgürlüğü hakkına aykırı olduğunu belirtiyor. Ayrıca, böyle bir yasağın fiilen uygulanmasının zorluklarına da değiniyor. Doğan, Ticaret Bakanlığı'na yapılacak bir başvurunun bu tür bir yasağı doğrudan kaldırabileceği görüşünde.
Gelecek Perspektifi ve Olası Etkiler
Ankara'daki bir AVM'nin aldığı 18 yaş altı bireylere yönelik hafta sonu veli eşliğinde giriş zorunluluğu kararı, hem tüketici hakları hem de çocuk hakları açısından önemli tartışmaları beraberinde getiriyor. Uzmanların hukuka aykırı bulduğu bu uygulama, benzer adımların başka şehirlerde atılıp atılmayacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Tüketici örgütlerinin ve hukuki mercilerin bu tür kararlara karşı göstereceği tavır, gelecekteki tüketici politikalarını ve AVM yönetimlerinin uygulamalarını şekillendirecektir. Bu durum, genel olarak tüketici haklarının korunması ve ayrımcılığın önlenmesi açısından kritik bir öneme sahip.
