Brezilya Cumhurbaşkanı Lula da Silva, Trump'ın Hürmüz Boğazı Geçiş Ücreti Kararını "Korsanlık" Olarak Nitelendi

Sao Paulo'da Yaptığı Konuşmada ABD Yönetimini Eleştirdi

Brezilya Lideri Luiz Inácio Lula da Silva, Sao Paulo'da katıldığı bir etkinlikte ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticaret gemilerinden yüzde 20 geçiş ücreti talep etmesine sert tepki gösterdi. Lula, uzun yıllar deniz korsanlığıyla mücadele eden bir ülkenin, şimdi kendi başına bir korsan gibi davranamaz dedi. Bu açıklama, Ortadoğu'daki gerginlikin zirveye çıktığı bir dönemde geldi.

Brezilya Cumhurbaşkanı, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası hukuka göre serbest geçiş bölgesi olduğunu vurguladı. ABD'nin bu strategik su yolu üzerinde tek taraflı bir vergi yetkisi olmadığını hatırlattı. Lula'ya göre Washington, bölgedeki askeri varlığını ticari bir kirazete dönüştürmeye çalışıyor.

Trump'ın Geçiş Ücreti Gündemine Getirme Sebepleri

ABD Başkanı Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada İran'a karşı deniz ablukasının yeniden başladığını duyurmuştu. Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm kargo gemilerinden güvenlik masrafları adıyla yüzde 20 oranında bir ücret alınacağını bildirmişti. Beyaz Saray, bölgedeki "istikrarsızlık" nedeniyle doğan ek masrafların bu yolla karşılanacağını savunuyor.

Uzmanlar bu kararın, 1980'lerdeki "Tanker Savaşları" dönemine benzer bir gerginlik yaratıp yaratmayacağını tartışıyor. Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birini karşılayan kritik bir darboğazdır. Herhangi bir kesinti veya ek maliyet, global enerji piyasalarını anında etkiler.

Lula: "Felaketler Fırsata Dönüştürülüyor"

Brezilya lideri, Trump yönetiminin İran'a yönelik askeri operasyonları birer "felaket" olarak niteledi. Bu krizlerin, ABD tarafından ekonomik kazanç kapısı olarak değerlendirildiğini savundu. Lula, "Savaşın bedeli sofralara yansıyor" diyerek, petrol fiyatlarındaki artışın temel gıda maddelerini nasıl zorladığını anlattı.

Fasulye, pirinç, domates ve soğan fiyatlarındaki artışın, doğrudan yoksul kesimin sofrasını vurduğunu belirtti. Bu durum, gelişmekte olan ülkeler için ek bir külfet oluşturuyor. Lula, uluslararası birliğin bu tür tek taraflı kararlara karşı direnci göstermesi gerektiğini vurguladı.

Bölgedeki Askeri Gerginlik ve Ekonomik Etkiler

Hürmüz Boğazı'nda son haftalarda İran füzelerinin BAE tankerlerini hedef alması ve bir ölüye yol açması, gerginliği tırmandırdı. Trump'ın "Bu gece ve yarın bomba yağacak" şeklindeki açıklamaları, bir askeri operasyonun kapıda olduğunu işaret ediyor. Bu belirsizlik, sigorta primlerini ve fletman bedellerini yukarı çekiyor.

Dünya ekonomisi zaten enflasyon ve tedarik zinciri sorunlarıyla boğuşurken, yeni bir petrol şokuna dayanıklılığı zayıf. Gelişmekte olan ülkelerin cari açıkları, enerji faturalarındaki artışla daha da büyüyecek. Lula'nın uyarısı, bu riskin küresel bir sorun olduğunu hatırlatıyor.

Uluslararası Hukuk ve Serbest Geçiş Hakkı

Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne (UNCLOS) göre Hürmüz Boğazı, "geçiş geçidi" statüsünde. Kıyı şeridi ülkeleri (İran ve Umman) bu su yollarında "müstesna haklar" sahipse de, uluslararası gemilerin "zararsız geçiş" hakkı mutlaktır. ABD'nin tek taraflı bir ücret getirmesi, bu hukuki çerçeveye aykırı bulunuyor.

Hukukçular, bir ülkenin askeri gücünü kullanarak uluslararası bir su yolunda vergi toplaması, "deniz korsanlığı" tanımına girebileceğini belirtiyor. Lula'nın "