Çin, Tayvan Çevresinde Geniş Ölçekli Askeri Tatbikat Başlattı: 130 Hava Aracı ve 22 Gemi Görevde
Çin Halk Kurtuluş Ordusu (ÇHKO), Tayvan'ın çevresinde kapsamlı bir askeri tatbikata girişti. Doğu Cephesi Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, tatbikat kapsamında hava, deniz ve kara unsurlarının yer aldığı operasyonların gerçekleştirileceği belirtildi. Sabah saatlerinde başlayan tatbikatlarda, Tayvan'ın kuzeyinde sulara konuşlandırılan hedeflere yönelik uzun menzilli atış talimleri icra edildi. Tatbikatın adı ise "Adalet Görevi 2025" olarak duyuruldu.
Tatbikatın Kapsamı ve Amaçları
"Adalet Görevi 2025" adı verilen bu askeri tatbikat, hava-deniz muharebe hazırlıklarını güçlendirmeyi hedefliyor. Tatbikatın ana odak noktaları arasında, hava üstünlüğünün sağlanması, stratejik öneme sahip kilit limanların ve bölgelerin ablukaya alınması bulunuyor. Ayrıca, ada zinciri dışından gelebilecek olası müdahalelere karşı tam boyutlu bir caydırıcılık oluşturulması amaçlanıyor. Bu çerçevede, deniz hedeflerine yönelik saldırı simülasyonları, hava savunma ve denizaltı savunma operasyonları da gerçekleştirilecek.
Tayvan'ın Gözlemleri ve Tepkisi
Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin'in askeri hareketliliğini yakından takip ettiğini bildirdi. Bakanlık tarafından ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yapılan açıklamada, tatbikatın başladığı günden bu yana Tayvan Adası çevresinde Çin'e ait 130 askeri hava aracı ve 22 geminin tespit edildiği kaydedildi. Bu hava araçlarından 90'ının, Tayvan Boğazı'nın orta çizgisini geçtiği ve Tayvan'ın Hava Savunma Tanımlama Bölgesi (ADIZ) olarak ilan ettiği sahanın farklı bölgelerinde uçuş gerçekleştirdiği belirtildi. Ada çevresinde ayrıca 14 savaş gemisi ve 8 resmi geminin de gözlemlendiği aktarıldı. Tayvan ordusu, bu gelişmelere karşı "Acil Yanıt Tatbikatı" başlattığını duyurdu.
Uluslararası Tepkiler ve Geçmiş Tatbikatlar
Çin'in bu geniş çaplı tatbikatı, ABD'nin Tayvan'a yönelik yaklaşık 11 milyar dolarlık silah satışını onaylamasının ardından geldi. Bu anlaşma, bugüne dek Tayvan'a yapılan en büyük ölçekli silah satışı olarak kayıtlara geçti. ABD Başkanı Donald Trump, tatbikatla ilgili sorulan sorulara, "hiç endişeli olmadığını" belirterek yanıt verdi. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile iyi bir ilişkisi olduğunu ve bu konuda kendisine herhangi bir bilgi verilmediğini ifade etti. Çin ordusu, daha önce de benzer tatbikatlar düzenlemişti. 2022'de dönemin ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyareti sonrası, 2023'te dönemin Tayvan lideri Tsai Ing-wen'in ABD temaslarının ardından ve 2024 Mayıs'ında yeni lider Lai Ching-te'nin göreve başlamasıyla birlikte yapılan tatbikatlara "Müşterek Kılıç" adı verilmişti. Nisan başında ise "Boğaz Tufanı 2025/A" adlı bir tatbikat daha gerçekleştirilmişti.
Tayvan'ın Statüsü ve Çin'in Tutumu
Çin Halk Cumhuriyeti, Tayvan'ı kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak görmektedir. Bu durum, 1949'daki iç savaşın ardından Çin Komünist Partisi'nin anakarada iktidara gelmesi ve Çan Kay-şek liderliğindeki Milliyetçi Parti güçlerinin Tayvan'a yerleşerek kendi yönetimlerini kurmalarıyla ortaya çıkan siyasi ayrılıktan kaynaklanmaktadır. Çin ana karası ile Tayvan arasındaki bu ayrılık, günümüzde de devam etmektedir. Pekin yönetimi, son yıllarda Tayvan üzerindeki askeri baskısını artırmış ve gerekirse güç kullanarak Tayvan'ı ana kara ile yeniden birleştirmeyi dışlamayacağını vurgulamıştır. Bu durum, bölgedeki bölgesel güvenlik dinamikleri açısından hassasiyet yaratmaktadır.
