Çocuklarda Nadir Görülen Yeme Bozukluğu: Pika Sendromu Hayatları Değiştirdi

Galler'in Wrexham kentinde yaşayan 31 yaşındaki Jess Harry'nin hayatı, 21 aylık oğlu Junior'ın yaşadığı sıra dışı durumla tamamen değişti. Diğer çocuklardan farklı olarak sürekli gözetim altında tutulması gereken Junior'ın, kreşten gelen bir telefonla ortaya çıkan rahatsızlığı, ailesini derin bir endişeye sürükledi. Yapılan incelemeler sonucunda, Junior'ın nadir görülen ve 'Pika Sendromu' olarak bilinen bir yeme bozukluğuna sahip olduğu anlaşıldı.

Oğlunun Davranışları Anneyi Tedirgin Etti

Junior'ın bebekliğinden itibaren eline geçen her şeyi ağzına götürme eğilimi, başlangıçta annesi Jess Harry tarafından normal bir gelişim süreci olarak değerlendirildi. Ancak zamanla bu durum, cırt cırtlı defterleri yalamak gibi daha belirgin hale geldi. Oğlunun yeme eğilimi olmayan nesneleri yeme çabaları Jess Harry'i endişelendirse de, asıl şok Junior kreşe başladığında yaşandı. Okulda avuç avuç kum yediği ve sınıfın halılarını, mobilyalarını kemirmeye çalıştığı öğretmenleri tarafından bildirildi.

Gizli Kamera Kayıtları Gerçeği Ortaya Çıkardı

Kreş yetkililerinin uyarısı üzerine Junior'ı gözlem altına alan Jess Harry, evin gizli kamera kayıtlarını izlediğinde dehşete düştü. Kayıtlarda Junior'ın eve döndükten sonra duvarları kemirdiği ve hatta kendi beşiğini dahi kemirerek parçaladığı görüldü. Ahşap beşiği metal bir karyola ile değiştirmesine rağmen, Junior'ın gece boyunca kapı pervazlarını kemirmeye devam etmesi, annenin endişelerini daha da artırdı. Bu durum, Gundem'in en çok konuşulan konularından biri haline geldi.

Teşhis ve İlk Bulgular

Bir alışveriş merkezinden aldığı perde kutusunu Junior'ın eve gelmeden eritmiş gibi kemirdiğini gören Jess Harry, artık durumu doktor kontrolüne götürmeye karar verdi. Yapılan ilk kan testlerinde Junior'ın kanında kurşun tespit edildi. Bu maddenin, kemirdiği kapı boyalarından kaynaklandığı düşünüldü. İlerleyen tetkikler sonucunda, Junior'da Pika Sendromu'nun belirgin bir işareti olan demir eksikliği saptandı. Doktorlar, aileyi bu nadir sendrom hakkında detaylıca bilgilendirdi.

Pika Sendromu: Nedenleri ve Belirtileri

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Pınar Karadeniz, Pika sendromunun besin değeri olmayan toprak, kil, kağıt, kum, plastik gibi maddelerin en az bir ay boyunca, çocuğun gelişim düzeyine uygun olmayan şekilde yenmesi olarak tanımlandığını belirtti. Dünya genelinde çocuklarda Pika sıklığının yaklaşık %0.5 ila %5 arasında değiştiğini ifade eden Dr. Karadeniz, bu oranın otizm spektrum bozukluğu (OSB) ve zihinsel yetersizliklerde %18-30'lara kadar çıkabildiğini vurguladı.

Pika'nın Tetikleyici Faktörleri

• Demir ve çinko eksikliği
• Duyusal arayış (ağızda dokuyu hissetme isteği)
• Stres ve ihmal
• Otizm gibi nörogelişimsel farklılıklar
• Aile içi ve çevresel faktörler
• Düşük sosyoekonomik düzey ve kalabalık yaşam koşulları

Dr. Karadeniz, "0-2 yaş arasındaki bebeklerin çevreyi ağızlarıyla keşfetmesi normal kabul edilir. Ancak 18-24. aydan sonra ısrarlı, yoğun ve tehlikeli besin dışı madde yeme davranışı varsa, hekimler bunu ciddi bir risk olarak ele alır ve demir-çinko eksikliği, kurşun maruziyeti gibi durumları mutlaka değerlendirir." şeklinde konuştu.

Sendromun Uzun Vadeli Etkileri ve Tedavi Yöntemleri

Tedavi edilmeyen Pika sendromu, uzun vadede büyüme geriliği, bilişsel ve motor gelişimde aksamalar, bağırsak tıkanıklıkları, cerrahi müdahaleler gerektiren durumlar ve psikososyal sorunlar gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Ancak Uzm. Dr. Karadeniz, altta yatan biyolojik ve çevresel nedenlerin giderilmesi ve uygun davranışçı müdahalelerle sendromun zamanla önemli ölçüde azaldığını ve hatta tamamen iyileşebildiğini belirtti.

Tedavi Süreci Nasıl İşler?

Pika sendromunun tedavisi multidisipliner bir yaklaşım gerektirir. İlk adım, çocuğun hangi maddeleri ne sıklıkla yediğinin belirlenmesi ve eşlik eden diğer sağlık sorunlarının (anemi, nörogelişimsel bozukluklar, stres vb.) saptanmasıdır. Gerekli kan testleri (demir, çinko, kurşun seviyeleri) yapılır. Tıbbi tedavide eksiklikler giderilir, enfeksiyonlar tedavi edilir ve kurşun zehirlenmesi gibi durumlarda uzman hekimlerle işbirliği yapılır.

Davranışçı müdahaleler de tedavinin önemli bir parçasıdır. Çocuğun ulaşabileceği tehlikeli maddeler ortadan kaldırılır, ev ve oyun alanları güvenli hale getirilir. Davranışsal terapilerle çocuğun doğru ile yanlış besinleri ayırt etmesi sağlanır ve olumlu davranışlar ödüllendirilir. Aile eğitimi ve desteği de tedavi sürecinin ayrılmaz bir bütünüdür.

Ailelere Önemli Mesajlar

Uzm. Dr. Karadeniz, ailelere Pika'nın sıradan bir alışkanlık olmadığını, ciddiye alınması gereken bir durum olduğunu ancak suçlayıcı bir yaklaşımın doğru olmadığını vurguladı. Ev düzeni, gözetim, beslenme ve ödüllendirme sistemleri konusunda yapılandırıcı rehberliğin, tedavinin başarısı için kritik önem taşıdığını sözlerine ekledi. Bu tür durumların farkındalığı, erken teşhis ve doğru müdahale ile çocukların sağlıklı bir geleceğe sahip olmaları mümkündür. Kadınların iş hayatına dönüş motivasyonunu etkileyebilecek bu tür zorluklar, ailelerin güçlü destek mekanizmalarına ihtiyaç duyduğunu da gözler önüne seriyor.