Deprem Bölgesinde Kültürel Mirasın İhyası: 11 İlde 7,3 Milyar TL Ödenek Kullanıldı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, depremden etkilenen 11 ilde yürütülen imar ve restorasyon çalışmalarına ilişkin önemli bilgiler paylaştı. Hatay'da bir dizi inceleme ve toplantı gerçekleştiren Bakan Ersoy, çalışmaların geldiği son noktayı ve kullanılan ödenek miktarını kamuoyuyla paylaştı. Bakan Ersoy, "Hamdolsun çoğu gitti, azı kaldı. Bu kalanları da en kısa sürede nihayete erdireceğiz" diyerek, bölgedeki kültürel mirasın yeniden ayağa kaldırılması konusundaki kararlılığı vurguladı.
Tarihi Eserlerde Tespit ve Onarım Çalışmaları
Hasar Tespiti ve Tamamlanan İşler
Bakan Ersoy, 6 Şubat'taki depremlerin ardından bölgede gerçekleştirilen çalışmalar hakkında ayrıntılı bilgi verdi. Toplam 5 bin 119 taşınmaz üzerinde hasar tespitinin yapıldığını belirtti. Bu tespitler sonucunda 364 yapının tamamen yıkıldığı, 973 yapının ağır hasarlı, 1206 yapının orta hasarlı ve 1036 yapının ise hafif hasarlı olduğu belirlendi. Bu hasar tespitlerinin ardından, yeniden inşa ve restorasyon projeleri için titizlikle çalışmalar yürütüldü. Bakan Ersoy, 11 ilde toplam 63 işin tamamlandığını duyurdu. Ayrıca, uzman ve işçilerin gösterdiği özverili çalışma sayesinde bu sonuçların elde edildiğini belirterek tüm ekibe teşekkürlerini iletti. Devam eden 21 çalışmanın da en kısa sürede tamamlanması hedefleniyor.
Özel Mülkiyetteki Yapılara Destek
Kültür ve Turizm Bakanlığı, sadece bakanlığa tahsisli yapıları değil, özel mülkiyetteki tescilli eserleri de destekliyor. Bu kapsamda, 1278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam bin 554 yapıya yaklaşık 2 milyar lira destek sağlandı. Bakan Ersoy, Hatay'da yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 işin tamamlandığını ve 5 işin ise devam ettiğini açıkladı. Bu devam eden işler arasında 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplam 16 yapıyı içeren Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları'nın ilk ve ikinci etapları yer alıyor. Bu projelerin büyüklüğü, yürütülen çalışmaların kapsamını gözler önüne seriyor.
Sivil Mimari ve Arkeolojik Mirasın Korunması
Antakya'daki Sivil Mimarlık Örnekleri
Antakya'da depremden zarar gören sivil mimarlık örneklerinin projelerinin hazırlanması için önemli adımlar atıldı. Bakan Ersoy, bu yapılar için gerekli ödeneklerin aktarıldığını ve toplam 69 yapının projesinin tamamlandığını belirtti. 2025 yılına kadar 28 yapının daha projesinin tamamlanması planlanıyor. Ayrıca, 70 yapının proje çalışmaları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları da devam ediyor. Bu çalışmalar, bölgenin özgün mimari dokusunun korunmasını amaçlıyor.
Müze Koleksiyonlarının Restorasyonu
Deprem, bölgedeki müzelerin koleksiyonlarını da olumsuz etkiledi. Hatay Müze Müdürlüğü'nde kurtarma çalışmaları sırasında 1080 metrekare alana sahip 72 mozaik panosu kaldırıldı. Müze binası içindeki ağır ve orta hasarlı 1125 metrekarelik mozaik panoların restorasyon ve konservasyon çalışmaları sürüyor. Ayrıca, müzedeki 28 adet taş eser geçici depolara taşınarak koruma altına alındı. Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi'nde ise 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyonu tamamlandı. Bu çalışmalar, bölgenin zengin arkeolojik mirasının gelecek nesillere aktarılmasını sağlıyor.
11 İlde Tamamlanan Restorasyonlar
Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki 11 il genelinde müzelerde hasar görmüş toplam 155 eserin restore edildiğini açıkladı. Kahramanmaraş Müzesi'nde 218, Elbistan Müzesi'nde ise 6 eserin işlemleri devam ediyor. Hatay Arkeoloji Müzesi'nin ise bu yıl içinde yeni yüzüyle açılışa hazır hale getirilmesi hedefleniyor. Müzelerin yanı sıra, Hatay Eski Belediye Binası'ndaki çalışmalar tamamlandı. Kurtuluş Caddesi'nin tarihi dokusunu canlandırmaya yönelik kentsel tasarım uygulamalarında da sona yaklaşıldı. Bu çalışmalar, Hatay'ın kadim tarihini ve kültürel dokusunu ön plana çıkarıyor.
Vakıf Eserlerinin Yeniden İhyası
Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün Çalışmaları
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün yanı sıra, Vakıflar Genel Müdürlüğü de bölgedeki vakıf eserlerinin yeniden ihyası için yoğun bir mesai harcadı. Depremin Vakıflar Genel Müdürlüğü için yaklaşık 15 milyar liralık bir maliyet oluşturduğu belirtildi. 11 ilde depremden etkilenen toplam 377 vakıf eseri tespit edildi. Bu eserlerden 31'i tamamen yıkılırken, 144'ü ağır, 104'ü orta ve 98'i hafif hasarlı olarak belirlendi. Üç yıl sonunda, 33'ü Hatay'da olmak üzere 109 vakıf eseri özgün haline getirildi. Kalan 268 eserin çalışmalarının ise önümüzdeki haziran ayına kadar tamamlanması planlanıyor. Bu sayede, bölgedeki tüm vakıf eserleri aslına uygun olarak restore edilmiş olacak.
Habibi Neccar Camii Örneği
Bakan Ersoy, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün çalışmalarına örnek olarak Habibi Neccar Camii'ni gösterdi. Anadolu'daki ilk cami olan ve 1387 yıllık bir geçmişe sahip bu kutsal mekan, büyük bir yıkım yaşamıştı. Restorasyon çalışmaları kapsamında kubbesi 1400 ton hafifletilerek, zemininden minaresine, mihrabından şadırvanına ve kalem işi bezemelerine kadar mümkün olan en özgün haliyle yeniden ibadete açıldı. Bakan Ersoy, yapılan titiz ve hassas çalışmaları görmek isteyen herkesi Hatay'a davet etti.
