Depremlerin Ardından Bölge İllerinin İhracat Performansı Yeniden Yükselişte

Ticaret Bakanlığı, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli yıkıcı depremlerin ardından bölge illerinin Ekonomi performansındaki toparlanmaya dair kapsamlı bir rapor yayımladı. "Asrın felaketi" olarak nitelendirilen depremlerin ardından geçen üç yıllık süreçte, devletin milletle omuz omuza yürüttüğü yeniden imar ve ekonomik canlandırma çabalarının somut sonuçları ortaya konuldu. Bakanlık, bölgedeki ticari hayatın sürdürülebilirliğini sağlamak ve ihracatı güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen projeler ve verilen destekler hakkında detaylı bilgiler paylaştı.

Depremin Ardından Bölgesel Ekonomiyi Canlandırma Çabaları

Açıklamada, depremlerin yol açtığı büyük hasarın telafisi için 2023-2025 döneminde 3,6 trilyon lira harcandığı belirtildi. 2026 yılı bütçesinde de bölgenin ihtiyaçları ve hasarların giderilmesi için 653 milyar liralık kaynağın ayrıldığı vurgulandı. Bakanlık, ilk günden itibaren sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde hareket ederek yardım malzemelerinin sevkiyatını kolaylaştırdı. Kara, hava, deniz ve demir yoluyla yapılan toplam 7.909 sevkiyat, ihtiyaç duyulan bölgelere malzemelerin hızla ulaşmasını sağladı.

Gümrük İşlemlerinde Kolaylıklar ve Ticari Faaliyetlerin Desteklenmesi

Deprem sonrası hasar gören gümrük binaları nedeniyle hizmet veremeyen müdürlüklerin işlemlerinin diğer idareler tarafından yürütülmesi sağlandı. Tasfiyelik hale gelen eşyalardan elde edilen yardım malzemeleri bölgeye ulaştırıldı. TAREKS üzerinden yapılan ithalatlarda ürün güvenliği denetim süreçleri hızlandırılarak ürünlerin ihtiyaç duyulan illere daha çabuk ulaşması hedeflendi. Ayrıca, deprem bölgesindeki prefabrik yapılar için ek gümrük vergisi sıfırlandı ve ticari işletmeler sicil harçlarından muaf tutuldu. Bu önlemler, bölgedeki ticari faaliyetlerin devamlılığını sağlamak adına önemli bir destek teşkil etti.

"Yanındayız Projesi" ile Kalıcı Ticaretin Güçlendirilmesi

"Deprem Yardımlaşma Seferberliği" kapsamında 4,7 milyon ürün satılarak 397 milyon lirayı aşan bir gelir elde edildi. "Elektronik Ticaretle Birlikte Çok Daha İyiye (e-Birliktelik) Kampanyası" ile yaklaşık 21 milyon lira destek sağlandı. Bu yıl itibarıyla bölgede ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir bir şekilde yeniden güçlendirilmesi amacıyla Bakanlık koordinasyonunda "Yanındayız Projesi" hayata geçirildi. Bu proje, bölgedeki ekonomik faaliyetlerin yeniden canlanmasını ve kalıcı hale gelmesini amaçlıyor.

Fahiş Fiyat Uygulamalarına Karşı Sıkı Denetimler

Deprem bölgesinde acil ihtiyaç duyulan ürünlerin fiyatları yakından takip edildi. Yapılan denetimlerde, fahiş fiyat artışı yapan 331 e-satıcıya yaklaşık 79 milyon lira idari para cezası kesildi. Hazır beton ve çimento fiyatlarında artış yapan 39 işletmeye ise 54 milyon lira ceza uygulandı. Rekabet ihlallerine karşı da mücadele sürdürüldü; 40'ın üzerinde teşebbüse toplamda yaklaşık 610 milyon lira ceza verildi. Bu sıkı denetimler, bölgedeki vatandaşların temel ihtiyaçlara adil fiyatlarla ulaşmasını sağlamayı hedefliyor.

İhracat Performansı Yüzde 3,2 Artış Gösterdi

Depremden etkilenen illerin toplam ihracatı 2023 yılında 22 milyar 991 milyon dolar iken, 2024'te 24 milyar 228 milyon dolara, geçen yıl ise 25 milyar 10 milyon dolara yükseldi. Bu artış, bölge ihracatının bir önceki yıla göre yüzde 3,2 oranında bir yükseliş gösterdiğini ortaya koyuyor. Türk Eximbank, bölgedeki firmaların kredilerine 6 ay vade uzatımı sağlarken, uluslararası kuruluşlardan temin edilen 200 milyon dolar kaynakla yatırım harcamaları finanse edildi. İhracatçı firmalara 2023'te 1,6 milyar dolar, 2024'te 2,3 milyar dolar ve geçen yıl 2,1 milyar dolar destek sağlandı. Bu rakamlar, bölgedeki üreticilerin ve ihracatçıların uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmayı amaçlıyor.

Ekonomik Faaliyetlerin Canlandırılmasına Yönelik Diğer Destekler

Esnaf ve sanatkarların nakit akışlarının korunması için bölgeye 2023'te 6,7 milyar lira, 2024'te 18 milyar lira ve 2025'te 29,5 milyar lira faiz indirimli kredi kullandırıldı. Halkbank'a olan kredi taksitleri için ikişer kez altı aylık erteleme imkanı sağlandı. Ayrıca, Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) aracılığıyla gecikmiş borçlar yapılandırıldı. Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında ise 2023 ve 2024 yıllarında 10,1 milyon lira, 2025'te ise 7 milyon lira hibe desteği sağlandı. Bu destekler, bölgedeki yerel işletmelerin ve kooperatiflerin güçlenmesine katkı sağlıyor. Türkiye ekonomisi, yaşanan tüm zorluklara rağmen 2023'te yüzde 5 büyüme kaydederek güçlü görünümünü korudu. Bu büyümede, deprem bölgesinde uygulanan tedbirler ve yeniden yapılanma faaliyetlerinin önemli rolü oldu.