İran'da Ekonomik Sorunlar Kaynaklı Protestolar Tırmanıyor: Can Kaybı Artıyor, Uluslararası Gerilim Yükseliyor

İran, 28 Aralık 2025 tarihinden bu yana ülkenin ulusal para biriminin döviz kurları karşısında yaşadığı değer kaybı ve derinleşen ekonomik sorunlar nedeniyle protesto dalgasıyla sarsılıyor. Başkent Tahran'daki Kapalı Çarşı'da esnafın başlattığı eylemler, kısa sürede ülke geneline yayılarak geniş çaplı gösterilere dönüştü. Bu olaylar, uluslararası alanda da tansiyonu yükseltmiş durumda.

Hükümetten İlk Açıklamalar ve Halkın Memnuniyetsizliği

Protestoların başlamasının ardından Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, halkın mevcut durumdan duyduğu memnuniyetsizliği kabul ettiklerini dile getirdi. Pezeşkiyan, ülkedeki ekonomik sıkıntıların temel sorumlusunun hükümet olduğunu vurgularken, yetkilileri ABD gibi dış güçleri suçlamaktan kaçınmaları konusunda uyardı. Bu açıklama, krizin içsel nedenlerine işaret etme çabası olarak yorumlandı.

Can Kaybı Artıyor: Detaylı Bilgiler

Gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin sayısı artmaya devam ediyor. Olayların başlangıcından bu yana kaydedilen can kayıplarına ilişkin detaylar şöyle:

• 31 Aralık 2025: Loristan eyaletine bağlı Kuhdeşt ilçesindeki çatışmalarda 21 yaşında bir Besic mensubu hayatını kaybetti, 13 polis memuru ise yaralandı.
• 1 Ocak 2026: Çeharmahal ve Bahtiyari eyaletine bağlı Lordigan ilçesindeki protestolarda 2 kişi yaşamını yitirdi.
• Aynı gün: Loristan eyaletine bağlı Azna kentinde, bir polis karakoluna düzenlenen saldırı sırasında 3 kişi hayatını kaybetti.

Bu trajik kayıplarla birlikte, protestolardaki toplam ölü sayısı 6'ya yükseldi.

Devlet Binalarına Yönelik Saldırılar ve Müdahale

İran resmi ajansı Fars Haber'e göre, Lordegan ilçesindeki göstericiler, valilik binası, cami, belediye binası ve bankalar gibi kamu binalarına taşlı saldırılarda bulundu. Güvenlik güçleri, göstericilere müdahale etmek amacıyla göz yaşartıcı gaz kullanırken, bazı binalarda ağır hasar meydana geldiği bildirildi. Olaylarla ilgili olarak "örgütleyici" olarak nitelendirilen bazı kişilerin gözaltına alındığı da aktarıldı.

Trump'tan Tansiyonu Yükselten Açıklama

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran'daki protestolara ilişkin dikkat çekici ifadeler kullandı. Trump, "Eğer İran, barışçıl göstericilere ateş açıp onları öldürürse, ABD onların yardımına koşacaktır. Silahlarımız hazır ve tetikteyiz," diyerek İran yönetimine karşı sert bir tutum sergiledi. Bu açıklama, bölgedeki gerilimi daha da artırma potansiyeli taşıyor.

İran'dan Sert Yanıt: Müdahale Tehdidi

Trump'ın açıklamalarına İran'dan da gecikmeden yanıt geldi. İran lideri Ali Hamaney'in danışmanı Ali Şemhani, Trump'ın sözlerine tepki göstererek, "İran halkı, Amerikalıların Irak'tan Afganistan'a, Gazze'ye kadar uzanan sözde kurtarma girişimlerini çok iyi biliyor," dedi. Şemhani, İran'ın ulusal güvenliğinin kırmızı çizgisi olduğunu vurgulayarak, "İran'ın güvenliğini tehdit etmeye kalkan her müdahaleci el, pişman edici bir yanıtla kesilecektir," şeklinde konuştu. Bu karşılıklı sert açıklamalar, diplomatik bir krize işaret ediyor.

Meclis Başkanı Kalibaf'tan ABD'ye Tehdit

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da ABD Başkanı Trump'ın açıklamalarına sert bir karşılık verdi. Kalibaf, Trump'ın protestoculara yönelik olası bir saldırı durumunda ABD'nin müdahale edeceği yönündeki ifadelerine karşılık olarak, "Üslerinizi vururuz," tehdidinde bulundu. Bu durum, iki ülke arasındaki diplomatik gerilimin askeri bir boyuta ulaşabileceği endişelerini beraberinde getiriyor.

Dışişleri Bakanlığı'ndan Tarihi ve Güncel Eleştiriler

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin İran'a yönelik politikalarını sert bir dille eleştirdi. Bekayi, ABD'li siyasetçilerin "İran halkını kurtarma" iddiasıyla yürüttüğü politikalara işaret ederek, 1953 darbesinden, 1988'de düşürülen yolcu uçağına, İran-Irak Savaşı'nda Saddam Hüseyin'e verilen destekten, suikastlara ve güncel yaptırımlara kadar uzanan bir dizi tarihi olayı hatırlattı. Bekayi, "Bugün ise, uluslararası hukukun en temel ilkeleri açıkça ihlal edilerek, İranlılara duyulan sözde şefkat gerekçe gösterilmekte ve İran’a yönelik saldırı tehdidinde bulunulmaktadır. İranlılar, sorunlarını çözmek için kendi aralarındaki diyalog ve etkileşim yolunu benimserken, hiçbir şekilde dış müdahaleye izin vermeyeceklerdir," diyerek ABD'nin tutumunu kınadı.