Meta'ya Karşı Çocuk İstismarı İddiasıyla New Mexico'dan Dava

New Mexico eyaletinde, sosyal medya devi Meta'nın bünyesindeki Facebook ve Instagram platformlarında çocuk istismarının önlenemediği ve hatta algoritmalar aracılığıyla genç kullanıcıların riskli ortamlara yönlendirildiği iddiasıyla yeni bir dava açıldı. Bu gelişme, dünya genelinde çocukların dijital dünyadaki güvenliği konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Meta'nın Genç Kullanıcıları Koruyamadığı İddiası

Santa Fe'de New Mexico Başsavcılığı tarafından açılan davada, Meta'nın genç kullanıcılarını yeterince korumadığı öne sürülüyor. Başsavcı Raúl Torrez, şirketin ticari çıkarlarını ve ifade özgürlüğü söylemini, çocukların güvenliğinin önüne koyduğunu belirtti. Dava dilekçesinde, Meta'nın platformlarında cinsel istismar, taciz, şantaj ve insan ticareti gibi ciddi tehditlere karşı yetersiz kaldığı vurgulanıyor.

Davacı savcılar, Meta'nın algoritmalarının da mercek altına alınması gerektiğini savunuyor. Daha önceki benzer davalarda da dile getirilen bu iddialara göre, Facebook ve Instagram'ın gençleri platformlara bağımlı hale getirdiği ve bu durumun onları daha savunmasız bıraktığı ifade ediliyor. Açılış konuşmasında, Meta yöneticilerinin kamuoyuna sundukları mesajlarla şirket içi araştırmaların çeliştiği de dikkat çekilen noktalar arasında yer aldı.

'Kamusal Zarar' ve Gelir Odaklılık Suçlaması

Dava dosyasına göre Meta, platformlarının gençler üzerindeki olumsuz etkilerini yeterince şeffaf bir şekilde açıklamayarak tüketici koruma yasalarını ihlal etmekle suçlanıyor. Şirket aynı zamanda “kamusal zarar” yaratmakla da itham ediliyor. Meta'nın, "çocukları bilerek hem cinsel istismar hem de ruh sağlığı açısından zayıf düşürdüğü ve temel motivasyonunun gelir elde etmek olduğu" iddiaları dava metninde yer alıyor.

Bu dava, Meta'ya karşı açılan ilk dava değil. Amerika genelinde 40'tan fazla eyalet başsavcısı, şirketin platformlarını çocukları bağımlı hale getirecek şekilde tasarladığı iddiasıyla benzer davalar açmış durumda. Los Angeles'ta devam eden bir başka yargılamada ise genç bir kadın, sosyal medya kullanımı nedeniyle yaşadığı beden algısı bozukluğu, depresyon ve kendine zarar verme düşüncelerini dile getiriyor. Bu davada TikTok ve Snapchat de yargılanıyor.

Meta'dan Savunma: "Teknik Sınırlamalar ve Düzenli Açıklamalar"

Meta ise tüm bu suçlamaları reddediyor. Şirket yetkilileri, kullanıcıları yanıltmadıklarını ve hizmetin potansiyel risklerini düzenli olarak açıkladıklarını savunuyor. Gençleri korumaya yönelik içerik kısıtlamaları, bilgilendirme sistemleri ve güvenlik araçlarının kullanıldığı belirtiliyor. Meta'nın avukatı Kevin Huff, platformlardaki risklerin anında tespit edilmesindeki zorlukların teknik sınırlamalardan kaynaklandığını ifade etti. Şirket ayrıca, New Mexico Başsavcılığı'nı belgeleri seçici kullanarak yanıltıcı bir tablo çizmekle suçluyor.

Küresel Sosyal Medya Düzenlemeleri Gündemde

Çocuklarda sosyal medya bağımlılığının yalnızlık, depresyon, kaygı bozuklukları, dikkat sorunları, beden algısı problemleri ve uyku bozukluklarıyla doğrudan bağlantılı olduğu uzmanlar tarafından sıkça dile getiriliyor. Siber zorbalık da düzenleyicilerin en büyük endişelerinden biri. Amerikan Pediatri Akademisi'nin raporları, uzun süreli dijital medya kullanımının dil gelişiminde gerileme, öfke sorunları ve bilişsel zayıflamaya yol açabileceğini gösteriyor.

Bu endişeler doğrultusunda, bazı ülkeler sosyal medyaya yönelik yaş sınırlamaları getirme yoluna gidiyor. Avustralya'da Aralık ayında yürürlüğe giren kanunla gençlerin sosyal medyaya erişimi yasaklanmıştı. Fransa da benzer bir adım atarak bu yasa teklifini sunmuştu. Bu iki ülkenin ardından, ülkemizin de dahil olduğu Türkiye, Yunanistan, Polonya, Portekiz, Danimarka ve Norveç gibi 15 ülke, 16 yaş altı için sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeleri kademeli olarak hayata geçirmeyi planlıyor. Bu küresel eğilim, dijital platformların gelecekteki denetim mekanizmaları hakkında önemli ipuçları veriyor.