Plastik Poşet Fiyatı Artıyor: 2026'da 75 Kuruş Olabilir

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik poşet kullanımını azaltma ve çevreye olan etkisini minimize etme hedefi doğrultusunda önemli adımlar atmaya devam ediyor. Mevcut durumda 50 kuruş olan plastik poşet fiyatının, artan maliyetler ve küresel eğilimler göz önünde bulundurularak 2026 yılı itibarıyla 75 kuruşa yükseltilmesi planlanıyor. Bu değişiklik, çevre bilincini artırmayı ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi amaçlıyor.

Plastik Poşet Uygulamasının Geçmişi ve Hedefleri

Türkiye'de ilk kez 1 Ocak 2019 tarihinde 25 kuruşluk bir bedelle hayata geçirilen ücretli plastik poşet uygulaması, plastik atıkların azaltılmasına yönelik atılmış stratejik bir adımdı. Başlangıçta belirlenen bu ücret, zamanla güncellenerek 1 Ocak 2025 itibarıyla 50 kuruşa çıkarıldı. Bakanlığın uzun vadeli hedefi ise 2025 yılına kadar poşet başına düşen kullanım miktarını yıllık 440 adetten 40 adede indirmek, bu da plastik poşet kullanımında %90'lık bir azalma anlamına geliyor. Bu hedef, küresel çapta çevresel sürdürülebilirlik konusunda atılan adımlarla da paralellik gösteriyor.

Sektör Paydaşları ve Yeni Fiyatlandırma

Yeni yılda geçerli olacak poşet fiyatını belirlemek amacıyla bakanlık bünyesinde bir Plastik Poşet Komisyonu toplandı. Bu toplantıda, bazı market ve mağazaların 50 kuruşluk standart poşet yerine daha yüksek fiyatlı (4-20 lira arası) alternatif torbalar sunduğu ve bu durumun denetim mekanizmalarıyla ele alınması gerektiği gündeme geldi. Komisyonda, poşet fiyatının 75 kuruşa çıkarılması yönünde çeşitli talepler iletildi. Bu talepler ve detaylı bir etki analizi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a sunulacak. Bakan Kurum'un önümüzdeki haftalarda konuya ilişkin resmi bir açıklama yapması bekleniyor.

Plastik Poşet Uygulamasının Ekonomik ve Çevresel Getirileri

Plastik poşetlerin ücretlendirilmesi, sadece çevresel faydalar sağlamakla kalmadı, aynı zamanda önemli ekonomik tasarruflar da yarattı. Bakanlık verilerine göre, 2019'dan 2025'in ilk dokuz ayına kadar olan dönemde, plastik poşet kullanımının azaltılması sayesinde yaklaşık 2.8 milyon ton atığın oluşumu engellendi. Bu durum, yaklaşık 168 bin ton sera gazı emisyonunun salımını da önledi. Ayrıca, bu süreçte toplamda yaklaşık 28 milyar TL'lik bir tasarruf elde edildiği hesaplanıyor.

Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) Kayıpları ve Sektör Raporu

Plastik poşet uygulamasında dikkat çeken bir diğer önemli konu ise Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) kayıpları. Tüketicilere sunulmayan ancak kağıt veya bez gibi alternatif materyallerle değiştirilen her plastik poşet için devletin alması gereken 0.86 kuruşluk GEKAP geliri elde edilemiyor. Örneğin, 1 milyar poşetin alternatif ürünlerle değiştirilmesi durumunda devletin yaklaşık 860 milyon TL'lik bir GEKAP kaybı söz konusu. Bu durumun hem vatandaşı hem de devleti zarara uğrattığına dair sektör temsilcileri tarafından hazırlanan bir raporun Hazine ve Maliye Bakanlığı'na sunulduğu öğrenildi. Bu raporun, gelecekteki politikalarda dikkate alınması bekleniyor.

Bu gelişmeler, Türkiye'nin çevresel sürdürülebilirlik alanındaki kararlılığını bir kez daha ortaya koyuyor. Plastik poşet kullanımının azaltılması, daha temiz bir çevre ve daha bilinçli bir tüketici kitlesi oluşturma yolunda atılmış önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bu tür adımların, uzun vadede gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakma çabalarına katkı sağlaması umuluyor.