Ruhsatsız Yapı Cezaları Emsal Kararla İptal Edildi: Ödeme Yapılsa Bile İade Mümkün

İzmir'in Seferihisar ilçesinde yaşayan bir vatandaşın ruhsatsız yapı eklentileri nedeniyle belediye tarafından kesilen yüksek tutarlı idari para cezası, emsal bir mahkeme kararıyla iptal edildi. Bu karar, benzer durumda olan vatandaşlar için önemli bir hukuki gelişme olarak değerlendiriliyor. Mahkeme, aynı fiil için hem idari para cezası kesilip hem de adli yargılamada ceza verilmesi durumunda, idari cezanın iptal edilmesi gerektiğine hükmetti.

Ruhsatsız Eklentiler ve Yüksek Cezalar

Seferihisar'da bir bahçeli ev sahibi olan Abdullah Öztürk, konutunun bodrum kısmına ve bitişiğine ruhsatsız ek yapılar inşa etti. Bu durum üzerine Seferihisar Belediyesi, Öztürk'e yaklaşık 293 bin TL tutarında idari para cezası uyguladı. Cezanın ödenmemesi üzerine belediye tarafından haciz işlemleri başlatıldı. Ayrıca, Öztürk hakkında 'imar kirliliğine neden olma' suçundan adli makamlara suç duyurusunda bulunuldu.

Adli Yargılama ve Sonrası

Seferihisar 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nde görülen davada, Abdullah Öztürk'e 'imar kirliliğine neden olma' suçundan ertelemeli 10 ay hapis cezası verildi. Bu ceza, 17 Ekim 2023 tarihinde kesinleşti. Ancak, bu süreç devam ederken belediye tarafından kesilen idari para cezası da Öztürk'ün gündemindeydi.

Hukuki Süreç ve İdari Yargı

Abdullah Öztürk'ün avukatı Ömer Faruk Alabay aracılığıyla konuyu idari yargıya taşımasıyla birlikte süreç yeni bir boyut kazandı. Avukat Alabay, ceza mahkemesince verilen mahkumiyet kararını gerekçe göstererek, İmar Kanunu'nun ilgili maddesine atıfta bulundu. Bu madde, aynı eylem nedeniyle ceza yargılaması sonucu mahkum olan kişilere tahsil edilen idari para cezalarının iade edilmesini öngörüyor. Avukat, para cezasının önce ödenip sonra iadesinin talep edilmesinin gereksiz bir formalite olacağını belirterek, idari para cezasının iptalini talep etti.

Emsal Karar ve Gerekçesi

İzmir 4. İdare Mahkemesi, davayı kabul ederek emsal nitelikte bir karar imza attı. Mahkeme, İmar Kanunu'nun 42/7 maddesinin, tahsil edilen para cezalarına yönelik açıklama getirdiğini ancak temel amacının evrensel hukukta benimsenen 'Aynı fiil nedeniyle iki kez mahkum edilmeme' ilkesini hayata geçirmek olduğunu belirtti. Mahkeme, idari para cezasının belediyeye önceden ödenip ardından iadesinin istenmesinin sadece formaliteye yol açacağını gerekçe göstererek, kesilen cezanın iptaline hükmetti. Bu karar, Çin'deki dört katlı binada yaşanan korkunç yangın gibi olaylarda da benzer ihlallerin hukuki boyutunu düşündürüyor.

Kararın Kesinleşmesi ve Vatandaşlara Yönelik Mesaj

İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi, 11 Kasım 2025 tarihli kararıyla bu hükmü onayarak kesinleştirdi. Abdullah Öztürk'ün avukatı Ömer Faruk Alabay, kararın vatandaşlar için önemli bir emsal teşkil ettiğini vurguladı. Alabay, benzer durumda olan vatandaşların idari para cezalarını ödemiş olsalar dahi iadesini talep edebileceklerini, ödeme yapmamışlarsa da idare mahkemeleri aracılığıyla cezaların iptalini isteyebileceklerini belirtti. Bu hukuki gelişme, Gundem'deki birçok hukuki tartışmayı da etkileyebilir.