Sakarya'da Fındık Kabuğundan 5 Milyar Dolarlık Fırsat: Aktif Karbon Üretimi Başlıyor
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yapay zeka ve teknoloji odaklı gelişmeleri yakından takip eden bir isim olarak, Sakarya'nın Hendek ilçesindeki BALSU Gıda Fabrikası'nda gerçekleştirilen Hendex Prototip Üretim Tesisi Lansmanı'na katıldı. Toplamda 52 milyon dolarlık bir yatırımla hayata geçirilen bu proje, fındık kabuğunu yüksek katma değerli aktif karbonda dönüştürerek ülke ekonomisine büyük katkı sağlamayı hedefliyor. Bu hamle, tarımsal atıkların değerlendirilmesi ve stratejik ürünlerin yerli üretimi açısından önemli bir kilometre taşı olarak görülüyor.
Fındık Kabuğundan Stratejik Ürüne Dönüşüm
Türkiye, yıllık ortalama 740 bin ton kabuklu fındık üretimiyle dünya lideri konumunda. Bu üretimin yaklaşık 350 bin tonu fındık kabuğu atığı anlamına geliyor. Hendex Projesi, bu atık olarak görülen kabukları işleyerek yılda 53 bin ton aktif karbon elde etmeyi amaçlıyor. Küresel piyasalarda hali hazırda 160 milyon doların üzerinde değere sahip olan bu aktif karbon, gaz maskeleri ve KBRN filtreleri gibi savunma sanayii ve kritik teknolojik alanlarda kullanıldığında değerini 5 milyar doları aşan bir potansiyele ulaştırıyor.
Teknoloji Odaklı Kalkınma Hamlesi
Bakan Varank, küresel ölçekte yaşanan dördüncü sanayi devrimine dikkat çekerek, teknolojinin ve dijitalleşmenin üretim süreçlerinin merkezine yerleştiği bir dönemden geçildiğini vurguladı. Türkiye'nin bu dönüşümde ön saflarda yer aldığını belirten Varank, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde kurulan siyasi istikrarın ve öngörülebilir politikaların bu başarıda kilit rol oynadığını ifade etti. Üretim gücü, ihracat performansı ve teknolojik kabiliyetlerle Türkiye'nin dünyada önemli bir oyuncu haline geldiğini sözlerine ekledi.
Yatırım ve İnovasyon Teşvikleri
Türkiye'nin gelişmiş sanayi altyapısı, esnek üretim yetenekleri ve stratejik konumu sayesinde ihracatta rekorlar kırdığını belirten Bakan Varank, Ar-Ge ve inovasyon ekosisteminin de hızla büyüdüğünü söyledi. Yatırım, istihdam, üretim, icat ve ihracat odaklı kalkınma yolculuğunda elde edilen ivmenin korunması gerektiğinin altını çizen Varank, bu doğrultuda teknoloji geliştirme ve üretimini destekleyecek mekanizmaların devreye alındığını açıkladı. HIT-30 Programı ile mobilite, biyoteknoloji, yarı iletkenler, yeşil enerji gibi alanlarda büyük ölçekli yatırımlar hedefleniyor. Ayrıca, dış ticaret dengesini destekleyecek Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile 397 milyar liralık yatırımın önünün açıldığı belirtildi.
Stratejik Sektörlere Odaklanma
Proje bazlı devlet destekleri modelinin, savunma sanayii, elektrikli araçlar ve batarya üretimi gibi stratejik sektörlerde 78 projeye 47,6 milyar dolarlık yatırım büyüklüğü ile destek sağladığını aktaran Bakan Varank, bu programlarla Türkiye'nin teknoloji ve katma değerli üretimde küresel ligde üst sıralara taşınmasının hedeflendiğini ifade etti. Doğal kaynakların ve tarım ürünlerinin katma değere dönüştürülmesi, stratejik bir öncelik olarak belirlendi.
Tarım Sektöründe Liderlik ve Katma Değer
Bakan Varank, Türkiye'nin tarımsal hasılada Avrupa'da lider, dünyada ise 7. sırada yer aldığını vurguladı. Bu başarının Anadolu'nun bereketi, çiftçinin emeği ve devletin sağladığı imkanların bir sonucu olduğunu belirtti. Üretilen her ürünün sanayiye entegre edilerek katma değere dönüştürülmesinin milli bir görev olarak görüldüğünü ifade eden Varank, "Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı" ile Anadolu'nun dört bir yanındaki yerel potansiyellerin ekonomiye kazandırıldığını söyledi. Bu kapsamda tarımsal atıkların, örneğin fındık kabuğu gibi, sanayinin kritik ihtiyaçları arasında yer alan aktif karbonda dönüştürülmesinin büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Hendex Projesi: Vizyoner Bir Adım
BALSU Gıda bünyesinde hayata geçirilen Hendex Projesi'nin, tarımsal atıkları katma değerli ürünlere dönüştürme vizyonunun somut bir örneği olduğunu belirten Bakan Varank, bu tesiste fındık kabuklarının artık yakılmak yerine, sanayinin ihtiyacı olan yüksek katma değerli aktif karbonda dönüştürüleceğini söyledi. Bu yatırımın hem fındık üreticisine hem de sanayiye yerli hammadde sağlayarak cari dengeye önemli katkıda bulunacağını vurguladı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak bu tür yatırımları desteklemekten gurur duyduklarını belirten Varank, Türkiye'nin ileri teknolojili üretim kabiliyetlerini pekiştirecek her adımın yanında olmaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.
