Tarımda Yeni Dönem: Parsel Bazlı Verim Sigortası 2026'da Tekirdağ'da Pilot Uygulamaya Başlıyor

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Genel Kurulu'nda bakanlığın 2026 yılı bütçe sunumu öncesinde önemli açıklamalarda bulundu. İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, geleceğe yönelik yenilikçi politikaları duyurdu. Bakan Yumaklı, özellikle çiftçilerin risklerini azaltmayı hedefleyen Parsel Bazlı Verim Sigortası'nın 2026 yılında Tekirdağ'da pilot olarak uygulanacağını müjdeledi.

İklim Değişikliği ve Tarımsal Riskler

Bakan Yumaklı, küresel ölçekte yaşanan iklim değişikliğinin aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığını vurguladı. 1991-2023 yılları arasında tarım sektörünün afetlerden gördüğü zararın 3,3 trilyon dolar olduğunu belirtti. Bu zararın önemli bir kısmının son 13 yılda meydana gelmesi, durumun vahametini gözler önüne seriyor. Artan kentleşme baskısı ve COVID-19 pandemisi sonrası küresel ticaret kısıtlamaları, tarım ve gıda sistemlerini daha kırılgan hale getiriyor.

Yumaklı, dünya genelinde 2,4 milyar insanın su stresi altında yaşadığını ve erişilebilir tatlı su kaynağının yalnızca yüzde 1 olduğunu hatırlattı. Türkiye'nin de bu durumdan etkilendiğini belirterek, su politikalarının varlığa göre değil, kısıta göre şekillendirildiğini ifade etti. Bu kapsamda hazırlanan 2025-2035 Ulusal Su Planı ile su kaynaklarının korunması ve verimli kullanımı hedefleniyor.

Sulama Sistemleri ve Enerji Maliyetleri

Modern sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, ürün desenlerinin çeşitlendirilmesi, yeraltı suyu kontrolü ve havzalar arası su transferleri gibi tedbirler üzerinde çalışmaların sürdüğünü aktaran Bakan Yumaklı, kuraklık riski taşıyan gölleri kurtarmaya yönelik eylem planlarının da hazırlandığını söyledi. Eğirdir Gölü Su Eylem Planı'nın ardından Akşehir, Eber, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için de benzer planların 2026'da hayata geçirileceği duyuruldu.

Son 23 yılda gerçekleştirilen projelerle teknik ve ekonomik olarak sulanabilir arazi miktarının 85 milyon dekardan 105 milyon dekara yükseltildiği bilgisini paylaşan Yumaklı, 2026'da 290 tesis ve 10 toplulaştırma projesinin hizmete alınacağını açıkladı. Tarımsal sulamada enerji giderlerinin azaltılması amacıyla Şanlıurfa ve Edirne'de 150 megawatt Güneş Enerjisi Sistemi (GES) kurulumuna başlanacağı müjdesi verildi.

Hayvancılık, Su Ürünleri ve Genç Çiftçilere Destek

Bakan Yumaklı, Türkiye'nin riskli coğrafyasına rağmen gıda arz güvenliğini başarıyla koruduğunu belirtti. Kırmızı et üretimini artırmak ve kırsaldaki aile işletmelerini güçlendirmek amacıyla başlatılan "Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi"ne 179 bin başvuru yapıldığını ve bu başvuruların önemli bir kısmının genç ve kadın çiftçilerden oluştuğunu söyledi. Projenin 2028'e kadar devam edeceğini ve küçükbaş üreticiler için de benzer bir projenin hazırlık aşamasında olduğunu ekledi.

Hastalıkların erken teşhisi için izleme ve laboratuvar altyapısının güçlendirildiğini belirten Yumaklı, yerli aşı üretimiyle salgınlara hızlı müdahale edildiğini söyledi. Şap hastalığına karşı 23,8 milyon doz aşı dağıtıldığı ve ikinci doz aşılamaların tamamlanmak üzere olduğu bilgisi paylaşıldı. Bu yıl su kaynaklarına bırakılan 83 milyon yavru balık ile balık popülasyonlarının artırılması ve ekolojik dengenin korunması amaçlanıyor.

Türkiye'de ilk defa Adana'da Organize Su Ürünleri Tarım Bölgesi'nin kurulacağı ve Yalova'da Akdeniz ülkelerinin en büyüğü olacak Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi'nin hizmete alınacağı duyuruldu. Tarımda üreticilerin yaş ortalamasının düşürülmesi ve gençlere destek olmak amacıyla, 2026-2028 döneminde Kırsal Kalkınma Yatırım bütçesinin en az yüzde 20'sinin genç ve kadın üreticilere ayrılacağı açıklandı. Depremden etkilenen illerin tarımsal altyapısını güçlendirmek için 11 milyar liralık yeni bir finansman sağlandığı da belirtildi.

Finansal Destekler ve Gelecek Vizyonu

Bakan Yumaklı, 2025 yılı itibarıyla 901 bin üreticiye 590 milyar lira düşük faizli kredi tahsisi yapıldığını ve 2026'da kredi sübvansiyonlarının yüzde 70 artırılarak 270 milyar liraya ulaşacağını açıkladı. TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu) kapsamında bugüne kadar 29,5 milyon poliçe düzenlendiği, üreticilere 57 milyar lira devlet prim desteği ve 64,5 milyar lira hasar tazminatı ödendiği bilgisi verildi.

2026 yılında hayata geçirilecek en önemli yeniliklerden biri olan Parsel Bazlı Verim Sigortası ile çiftçilerin kendi tarlalarındaki verime göre tazminat alabilmesinin önü açılacak. Bu uygulamanın ilk pilot çalışması Tekirdağ'da başlayacak. Ayrıca, önümüzdeki yıl elma, kayısı, şeftali, erik ve kiraz gibi dokuz ürün için temel sigorta paketi ve narenciyede güneş yanıklığı riskini teminat altına alan düzenlemeler de devreye girecek.

Gıda güvenilirliğinin en önemli öncelik olduğunu belirten Yumaklı, 2025'te 2,5 milyon ton taze meyve ve sebze ihracatının yapıldığını ve geri dönen ürün oranının binde 1 olduğunu söyledi. 2026'da hayata geçirilecek Elektronik Bitki Reçete Sistemi ile hangi ürüne ne kadar bitki koruma ürünü kullanılacağının elektronik olarak kaydedilip izleneceği bildirildi. Yangınla mücadele filosu güçlendirilecek, su atma kapasitesi 438 tondan 462 tona çıkarılacak. Ayrıca, 2020-2024 yılları arasında yanan alanların tamamının ağaçlandırıldığı ve bu yıl etkilenen alanların da 2026 sonuna kadar ağaçlandırılacağı kaydedildi. Çiftçilere zirai don ve kuraklık kaynaklı zararlar için 49 milyar lira ödeme yapıldığı da paylaşıldı.