TCMB Başkanı Karahan: Enflasyon 63 Ay Sonra İlk Kez İki Ay Üst Üste Yüzde 1'in Altında
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Türkiye ekonomisine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Gaziantep'te iş dünyası ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya gelen Karahan, enflasyonla mücadelede elde edilen başarıları ve gelecek öngörülerini paylaştı. Karahan, enflasyonun son 63 ayın ardından ilk kez iki ay üst üste yüzde 1'in altında gerçekleştiğini müjdeledi.
Ekonomide Yapısal Gelişmeler ve Veri Toplama Süreçleri
Gaziantep ve Bölge Odaklı Görüşmeler
TCMB Başkanı Fatih Karahan, toplantıdaki sunumunda, 2013 yılından bu yana farklı sektör ve ölçeklerdeki firmalarla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirtti. Gaziantep ve çevre illerde 2025 yılına kadar 457, son beş yılda ise toplamda 2 bin 585 firma ile diyalog kurulduğunu ifade etti. Bu görüşmelerin, konjonktürel gelişmelerin yanı sıra yapısal sorunlar hakkında değerli bilgiler sağladığını vurguladı. Elde edilen bilgilerin karar alma süreçlerinde etkin bir şekilde kullanıldığını ve ilgili kamu kurumlarıyla paylaşıldığını sözlerine ekledi.
Çift Yönlü İletişim ve Reel Sektör
Karahan, reel sektör temsilcileriyle kurulan çift yönlü iletişim ağının önemine değindi. Bu etkileşim sayesinde hem ekonominin nabzının tutulduğunu hem de sektörün beklenti ve önerilerinin dikkate alındığını belirtti. Bu yaklaşımın, para politikası kararlarının daha isabetli alınmasına zemin hazırladığını ifade etti. Yapısal sorunlara yönelik elde edilen nitelikli ve zamanlı verilerin, politika setinin oluşturulmasında kritik rol oynadığına dikkat çekti.
Enflasyonla Mücadelede Önemli Adımlar ve Rezerv Durumu
KKM Bakiyesinde Gözle Görülür Düşüş
TCMB Başkanı Fatih Karahan, para politikası ve makroekonomik görünüm toplantılarında, Merkez Bankası rezervlerinde önemli bir artış yaşandığını duyurdu. Rezervlerin 145 milyar dolara ulaştığını belirten Karahan, Kur Korumalı Türk Lirası Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) bakiyesinin ise 143 milyar dolardan sıfıra yaklaştığını kaydetti. Bu durum, finansal istikrar açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.
Dezenflasyon Sürecinin Güçlenmesi
Karahan, fiyat istikrarının sağlanması yönünde atılan adımların önemini vurguladı. Hem kısa vadeli göstergelerin hem de orta vadeli görünümün, dezenflasyon sürecinin devam ettiğini ve süreceğini gösterdiğini belirtti. Beklentileri kalıcı olarak çıpalamak amacıyla sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceği mesajını verdi. Ekonomideki büyümenin, beklentilerdeki ve risk primindeki iyileşmeyle birlikte devam ettiğini, sektörel dönüşümün ise belirginleştiğini sözlerine ekledi. Fiyat istikrarının, kalıcı ve genele yayılan refah artışının temelini oluşturacağını vurguladı.
Enflasyon Görünümü ve Gelecek Perspektifi
Tarihi Başarı: İki Ay Üst Üste Yüzde 1 Altı Enflasyon
Sunumunda enflasyonun geldiği noktayı değerlendiren Karahan, Mayıs 2024'ten bu yana enflasyonda genele yayılan bir gerileme gözlemlendiğini belirtti. Enflasyonun son 63 ayın ardından ilk kez iki ay üst üste yüzde 1'in altında gerçekleşmesi, hedeflere ulaşma yolunda önemli bir kilometre taşı olarak kayıtlara geçti. Bu durum, uygulanan politikaların başarısını da ortaya koyuyor.
Hizmet Enflasyonu ve Gelecek Projeksiyonları
Karahan, hizmet enflasyonunu yukarı çeken kalemler arasında kira ve eğitim gibi unsurların bulunduğunu ifade etti. Ancak hizmet sektöründeki daha düşük katılık oranının, 2026 yılı itibarıyla dezenflasyon sürecini destekleyeceğini öngördüğünü belirtti. İş yeri kira enflasyonundaki gerilemenin, maliyet yönlü baskıları hafiflettiğini ve genel olarak maliyet baskılarının zayıfladığını gözlemlediklerini sözlerine ekledi. Tüketici ve firmaların enflasyon beklentilerinde de belirgin bir gerileme eğilimi gözlemlendiğini bildirdi.
Para Politikası ve Finansal Göstergeler
Faiz İndirimlerinin Etkinliği ve Kredi Maliyetleri
TCMB Başkanı Fatih Karahan, kredi faizlerinin enflasyon ve enflasyon beklentilerinden doğrudan etkilendiğini belirtti. Faiz indirimlerinin ancak enflasyon kontrol altına alındığında beklenen etkiyi gösterebileceğini vurgulayan Karahan, enflasyon beklentileri iyileştikçe kredi ve tahvil faizlerinde gözle görülür bir gerileme yaşandığına dikkat çekti. Politika faizindeki düşüşün piyasa faizlerine yansıdığını ve risk primindeki azalmanın yabancı para cinsinden faizleri aşağı çektiğini ifade etti.
İhracat Dinamikleri ve Reel Kur Etkisi
İhracatın dış talep, göreli fiyatlar ve sektörel dinamikler gibi çeşitli faktörlerden etkilendiğini belirten Karahan, son dönemdeki ihracat performansına dair rakamlar paylaştı. Mayıs 2023'te 254 milyar dolar olan yıllık birikimli ihracatın, Aralık 2025'te 273 milyar dolara ulaştığını, böylece 19 milyar dolarlık bir artış kaydedildiğini belirtti. Aynı dönemde ithalatta ise 11 milyar dolarlık bir azalma yaşandığı bilgisini verdi. Karahan, ihracatın temel belirleyicisinin dış talep olduğunu vurgulayarak, "Dış talep büyümesi yüzde 1 puan artarsa ihracatımız yüzde 2,3 artıyor. Reel kur yüzde 1 düşerse, ihracatımız yüzde 0,2 artıyor." şeklinde konuştu. Bu oranlar, dış ekonomik koşulların ve kur hareketlerinin ihracat üzerindeki hassasiyetini ortaya koyuyor.
Küresel Ekonomik Görünüm ve TCMB'nin Politikaları
Maliyetlerdeki Gelişmeler ve Pazar Payı
TCMB Başkanı Karahan, küresel büyüme ve ana pazarlardaki beklentilerin genel olarak olumlu seyrettiğini aktardı. Avro cinsinden maliyetlerde bir gerileme yaşandığını, ancak maliyet gelişmelerinin sektörlere özgü unsurlarla farklılık gösterdiğini belirtti. Reel kurun Çin'e karşı sınırlı bir artış gösterirken, diğer rakiplere karşı gerilediğini ifade etti. Bu durumun Avrupa pazarındaki payın artmasına katkı sağladığını ve küresel ihracattaki pazar payının korunduğunu söyledi.
Fiyat İstikrarı ve İş Gücü Verimliliği
Fiyat istikrarının önemine bir kez daha değinen Karahan, iş gücü verimliliğinde gözle görülür bir artış yaşandığını belirtti. Fiyat istikrarının, yatırım ve üretim ortamını iyileştirmeye devam ettiğini vurgulayan Karahan, düşük enflasyonun reel sektörün maliyetlerini azaltacağını ifade etti. Bu durum, işletmelerin rekabet gücünü artırıcı bir etki yaratacaktır.
Dezenflasyon Odaklı Para Politikası
Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceğini yineledi. Bu duruşun, talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceğini belirtti. Türkiye ve Nijerya'nın ekonomik ve stratejik ilişkilerini güçlendirmesi gibi uluslararası iş birlikleri de küresel ekonominin genel gidişatını etkileyebilecek önemli gelişmeler arasında yer alıyor. TCMB'nin politika faizine ilişkin atılacak adımların, enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentiler göz önünde bulundurularak, ara hedeflerle uyumlu bir şekilde belirleneceğini ifade etti. Adımların büyüklüğünün, enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla gözden geçirildiğini sözlerine ekledi. Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir şekilde ayrışması durumunda para politikası duruşunun daha da sıkılaştırılacağının altını çizdi.
Bu gelişmeler, Türkiye ekonomisinin enflasyonla mücadeledeki kararlılığını ve elde edilen somut başarıları gözler önüne seriyor. Fiyat istikrarının sağlanması, uzun vadede sürdürülebilir ekonomik büyüme ve toplumsal refah artışı için kritik önem taşıyor.