Ticaret Bakanlığı Yasa Dışı Ticaretle Mücadelede Yeni Stratejileri Açıkladı

Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde düzenlenen Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı'nda Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ülkenin ekonomik sağlığını tehdit eden yasa dışı ticaret faaliyetlerine karşı yürütülen çalışmaları ve yeni stratejileri detaylandırdı. Bakan Bolat, konuşmasında yasa dışı ticaretin sadece sahte ürünler yoluyla tüketici sağlığını tehlikeye atmakla kalmayıp, aynı zamanda üretim, istihdam ve vergi gelirleri üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratarak ülke ekonomisini zayıflattığını vurguladı. Bu tür faaliyetlerin organize suç örgütlerini beslediğini ve kamu düzeni ile güvenliğini tehdit ettiğini de sözlerine ekledi. Bakanlık olarak, yasal ticaretin önünü açacak düzenlemeler yaptıklarını ve kaçakçılıkla mücadelede teknolojiyi etkin bir şekilde kullandıklarını belirtti.

Gümrüklerde Dijitalleşme ve Modernizasyon

Bakan Bolat, yasa dışı ticaretle mücadelenin temel taşlarından birinin gümrük işlemlerinin hızlandırılması ve güvenliğinin artırılması olduğunu söyledi. Bu doğrultuda, ihracat ve ithalat süreçlerinde Gundem işlemlerinin daha teknolojik ve hızlı hale getirildiğini aktardı. Risk analizlerine dayalı kontrol sistemleri, Yetkilendirilmiş Yükümlü, Tek Pencere, İzinli Gönderici ve Liman Tek Pencere gibi yenilikçi uygulamalar hayata geçirildi. Hava yolu işlemlerinin dijitalleştirilmesi projesi de bu kapsamda önemli bir adım olarak öne çıktı. Gümrük idarelerinin fiziki altyapıları ve kapasiteleri de modernizasyon projeleriyle güçlendiriliyor. Bu çabalar sayesinde Türkiye'nin gümrük kapıları uluslararası alanda örnek gösterilir hale geldi.

Orta Asya'ya Açılan Kapı: Ağrı Gürbulak Modernize Ediliyor

Türkiye'nin Orta Asya'ya açılan kilit noktalarından biri olan Ağrı Gürbulak Gümrük Kapısı'nda kapsamlı modernizasyon ve yenileme çalışmaları tamamlandı. Yakın zamanda resmi açılışı yapılacak olan bu modern tesis, bölgedeki ticaretin daha hızlı ve güvenli akışını sağlayacak. Bu gelişme, hem Türkiye'nin hem de bölge ülkelerinin ekonomik entegrasyonunu güçlendirme potansiyeli taşıyor. Bu tür altyapı yatırımları, yasa dışı ticaretin önünü keserken, yasal ticaretin önünü açıyor.

Cari İşlemler Dengesi ve Altın İthalatı

Bakan Bolat, Türkiye'nin ithalatındaki artışın temel nedenlerinden birinin küresel emtia piyasalarındaki hareketlilik olduğunu belirtti. Özellikle altın ons fiyatlarındaki büyük yükselişin, altın ithalatının miktar olarak azalmasına rağmen değer olarak artmasına yol açtığını açıkladı. Binek otomobil ithalatındaki artış da bu tabloya ekleniyor. Ancak Bolat, hizmetler ticaretindeki güçlü fazla sayesinde cari işlemler dengesinin makul seviyelerde tutulmaya devam ettiğini vurguladı. Bu dengenin korunması, ülke ekonomisinin istikrarı için büyük önem taşıyor.

Yeni Nesil Kayıt Dışılıkla Mücadele: Dijital Mecralar

Kayıt dışı ticaretin günümüzde dijital mecralarda farklı boyutlar kazandığını ifade eden Bakan Bolat, Reklam Kurulu aracılığıyla bu yeni nesil kayıt dışılıkla da yoğun bir mücadele yürütüldüğünü belirtti. Tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı reklamlarla haksız kazanç elde etmeye çalışanlara karşı ciddi yaptırımlar uygulanıyor. Haziran 2023'ten bu yana Reklam Kurulu tarafından 606 milyon liranın üzerinde idari para cezası kesildiği ve reklam erişim yasakları getirildiği açıklandı. Bu durum, dijital platformlardaki denetimin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.

Stokçuluk ve Fahiş Fiyatla Mücadele

Yasa dışı ticaretle mücadelenin bir diğer önemli ayağını, mevzuata aykırı stokçuluk, karaborsacılık ve fahiş fiyat uygulamalarıyla mücadele oluşturuyor. Bakanlık denetim ekipleri tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, çok sayıda işletme ve ürün inceleniyor. Mevzuata aykırı davranan firmalara yönelik 2 milyar 658 milyon liralık ceza kesildiği ve bu cezaların tahsil edildiği bildirildi. Adil ve haklı ticaretin yerleşmesi için Rekabet Kurumu da aktif rol alarak, 2024 ve 2025 yıllarında milyonlarca liralık idari para cezası uyguladı.

Bakan Bolat, yasa dışı ticaretle mücadelenin sadece gümrüklerde ele geçirilen kaçak ürünlerle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda dijital ortamdaki yanıltıcı uygulamalara kadar genişlediğini vurguladı. Bu kararlı mücadelenin ülke ekonomisinin sağlığı ve tüketici menfaatlerinin korunması açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Geçtiğimiz yıl gümrüklerde yakalama rakamlarının yüzde 79 artışla 98,5 milyar liraya ulaşması, bu mücadelenin etkinliğini gözler önüne seriyor.