ABD Temsilciler Meclisi, Türkiye’ye F‑35 Satışını Durdurmak İçin Ortak Mektup Gönderdi

Kim: ABD Temsilciler Meclisi üyeleri ve Helen Enstitüsü yöneticileri
Ne: Türkiye’ye F‑35 savaş uçağı satışıyla ilgili iki ayrı lobi girişimi ve resmi mektup
Nasıl: Washington’da iki ayrı grup, Ankara’nın S‑400 alımı ve bölgesel güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek satışın askıya alınmasını talep etti
Ne zaman: 2024 yılının ilk çeyreğinde, İsrail’in Ermeni soykırımı kararının ardından gelen diplomatik gerilimlerin ortasında
Nerede: ABD Kongresi ve Washington D.C.’deki Helen Enstitüsü ofisinde
Neden: S‑400 sisteminin F‑35 teknolojisiyle uyumsuzluğu ve Doğu Akdeniz’deki istikrar riskleri

İki Lobi, Tek Mektup: Çabaların Arka Planı

ABD Temsilciler Meclisi içinde yer alan iki partiden milletvekilleri, ABD haberleri kapsamında ortak bir mektup hazırlayarak, Türkiye’ye planlanan F‑35 satışının durdurulmasını talep etti. Mektup, Ankara’nın Rus menşeli S‑400 hava savunma sistemini satın almasının, ABD savunma teknolojileri için doğrudan bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.

Bu adım, Aziz İhsan Aktaş suç örgütü davasının 40. duruşması gibi ülke içinde yaşanan diğer siyasi gerilimlerin gölgesinde gerçekleşti. Dış politika çevreleri, bu tür savunma kararlarının bölgesel dengeleri nasıl etkileyebileceği üzerine yoğun tartışmalara girdi.

Helen Enstitüsü’nün Katkısı

Washington’da bulunan Amerikan Helen Enstitüsü (AHI) de aynı gündemde hareket ederek, benzer bir mektup yayımladı. AHI Başkanı Nick Larigakis, Türkiye’nin NATO içindeki rolünü “ABD yasaları ve Kongre denetimi dışına çıkarak savunma iş birliğini ilerletmek” şeklinde nitelendirerek eleştirdi. Bu açıklama, AB temsilcisi Kallas’ın Türkiye’nin NATO’daki stratejik değerine dair yorumlarıyla paralel bir perspektif sundu.

Larigakis, aynı zamanda eski ABD Başkanı Donald Trump’ın, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmeden önce “Onları çok mutlu edecek bir şey yapabilirim” dediğini hatırlatarak, bu yaklaşımın “endişe verici bir yatıştırma politikası” olduğunu belirtti.

Güvenlik ve Bölgesel İstikrar Endişeleri

Meclis üyeleri, S‑400 sisteminin F‑35 ve F‑16 gibi ABD uçaklarının hassas verilerini Rus istihbaratına açabileceği riskini öne sürdü. Ayrıca, Doğu Akdeniz’deki müttefik ülkeler—Yunanistan, Kıbrıs Cumhuriyeti ve İsrail—ile ABD’nin güvenlik çıkarlarının uyumlu olduğu vurgulanarak, F‑35 satışının bu dengeyi bozacağı iddia edildi.

Bu bağlamda, Meteoroloji’nin hafta sonu sıcaklık tahminleri gibi günlük yaşamı etkileyen gelişmelerin yanında, savunma politikalarının da halkın gündeminde yer aldığı görülüyor.

Türkiye’nin Tepkisi ve Gelecek Perspektifi

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail’in Gazze’ye yönelik eylemlerini “hesap sorulacak” ifadeleriyle eleştirirken, ABD’nin F‑35 satışını askıya alma girişimlerine karşı diplomatik bir duruş sergiledi. Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin geleceği konusunda belirsiz bir tablo çizmektedir.

Önümüzdeki dönemde, Kongre’nin bu mektubu nasıl değerlendireceği ve ABD hükümetinin Türkiye’ye yönelik savunma politikalarını yeniden şekillendirme olasılığı, bölgesel güvenlik dengeleri açısından kritik öneme sahip.

Sonuç

ABD Temsilciler Meclisi ve Helen Enstitüsü’nün ortak çabaları, Türkiye’ye F‑35 satışı konusundaki uluslararası gerilimi artırdı. S‑400 sisteminin getirdiği teknolojik riskler ve Doğu Akdeniz’deki stratejik hassasiyetler, bu tür savunma anlaşmalarının geleceğini yeniden şekillendirebilir. İki taraf arasındaki diplomatik diyalogun sürmesi, bölgesel istikrar ve ortak savunma politikalarının devamlılığı açısından hayati olacak.