BM'den ABD ve Rusya'ya Yeni Nükleer Anlaşma Çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM), stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik kritik öneme sahip olan "Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması"nın (New START) süresinin dolmasıyla birlikte uluslararası barış ve güvenlik adına endişe verici bir tablo oluştuğunu duyurdu. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, anlaşmanın sona ermesinin küresel güvenliği tehlikeye attığını belirterek, ABD ve Rusya'yı derhal yeni bir anlaşma zemini bulmak üzere müzakere masasına oturmaya davet etti.

Anlaşmanın Sona Ermesinin Yarattığı Endişe

Guterres, yaptığı yazılı açıklamada, anlaşmanın bugün itibarıyla sona ermesinin yarım yüzyılı aşkın bir süredir ilk kez, iki süper gücün stratejik nükleer silahları üzerinde bağlayıcı bir denetim olmaksızın bir dünya ile karşı karşıya kalacağımız anlamına geldiğini vurguladı. Küresel nükleer silah stoklarının büyük çoğunluğuna sahip olan ABD ve Rusya arasındaki silah kontrolünün, Soğuk Savaş döneminden bu yana felaketleri önlemede kilit rol oynadığını belirtti. Bu anlaşmanın, binlerce nükleer silahın azaltılmasını sağlayarak hem ABD hem de Rusya halkı başta olmak üzere tüm dünya vatandaşlarının güvenliğini artırdığına dikkat çekildi.

Nükleer Risk Yükseliyor

BM Genel Sekreteri, anlaşmanın sona ermesinin, nükleer silahların kullanım riskinin son on yılların en yüksek seviyesine ulaştığı bir döneme denk geldiğini kaydetti. Bu durumun, küresel istikrar ve barış için ciddi bir tehdit oluşturduğuna işaret etti. Guterres, her iki ülkeyi de gecikmeden masaya dönerek, riskleri azaltacak ve ortak güvenliği güçlendirecek bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırdı. Bu çağrı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu ve Gundem başlıkları arasında yerini aldı.

Rusya'dan Gelen Açıklama

Rusya Dışişleri Bakanlığı daha önce yaptığı açıklamada, süresi dolacak olan Yeni START anlaşmasını uzatma yönündeki girişimlerine ABD'den olumlu yanıt gelmediğini belirtmişti. Rusya, bu durumun ardından tarafların artık anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere bağlı olmayacağını ifade etmişti. Bu gelişme, uluslararası ilişkilerde tansiyonu artırabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Yeni START Anlaşması Nedir?

Yeni START anlaşması, ABD ve Rusya arasında imzalanan ve uzun menzilli nükleer silah başlıkları ile füzeleri kısıtlayan mevcut son nükleer anlaşmadır. 2010 yılında imzalanan bu anlaşma, daha önceki START 1 ve START 2 anlaşmalarının bir uzantısı niteliğindedir. Anlaşmanın yükümlülüklerine Rusya, geçen yıl 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Ancak anlaşmaya eklenen bu ek süre de bugün itibarıyla sona ermektedir.

Nükleer Silah Stokları ve Gelecek Kaygıları

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya yaklaşık 5 bin 459, ABD ise 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile dünyada en fazla nükleer silaha sahip iki ülke konumunda. Çin'in ise bu alanda 600'ün üzerinde savaş başlığına sahip olduğu tahmin ediliyor. Anlaşmanın sona ermesiyle birlikte, bu devasa nükleer stokların kontrolsüz bir şekilde artması veya daha tehlikeli bir duruma evrilmesi endişeleri öne çıkıyor. Bu durum, sondakikahaberler kapsamında yakından takip ediliyor.