Kamu-Özel İşbirliği Projeleri Türkiye'ye 39 Milyar Dolar Kazanç Sağladı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin ulaştırma ve altyapı alanındaki Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projelerinin ülkeye önemli bir ekonomik katkı sağladığını açıkladı. TBMM Genel Kurulu'nda Bakanlığın bütçe görüşmeleri sırasında konuşan Uraloğlu, KÖİ modeli sayesinde tamamlanan projelerin, tek başına kamu bütçesiyle gerçekleştirilmesi durumunda karşılaşılacak gecikmeler veya yapılamama riskleri göz önüne alındığında, 39 milyar dolarlık ek bir kazanç elde edildiğini belirtti. Bu model, projelerin zamanında tamamlanmasını sağlayarak ekonomiye ivme kazandırıyor.
KÖİ Projelerinin Kapsamı ve Yatırım Değeri
Bakan Uraloğlu'nun verdiği bilgilere göre, son 23 yılda ulaştırma ve haberleşme alanında KÖİ projeleriyle yaklaşık 300 milyar dolarlık yatırım yapıldı. Halihazırda 4 farklı sektörde 71 KÖİ projesi başarıyla tamamlanmış durumda. Bu projelerin mevcut yatırım büyüklüğü 51 milyar dolar seviyesinde. Ancak, küresel emtia fiyatlarındaki döviz bazlı artışlar dikkate alındığında, bu projelerin günümüz koşullarında yeniden inşa edilmesinin maliyeti 90 milyar dolara ulaşabiliyor. Bu durum, KÖİ modelinin finansal avantajını daha net ortaya koyuyor.
KÖİ Modelinin Finansal Avantajları ve Başarı Örnekleri
Bakan Uraloğlu, KÖİ modelinin sadece bir yapım yöntemi olmadığını, aynı zamanda güçlü bir finansman modeli olduğunu vurguladı. Bu modelin hayata geçirdiği projeler arasında İstanbul Havalimanı, Avrasya Tüneli, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Kuzey Marmara Otoyolu, Osmangazi Köprüsü, İzmir Otoyolu ve 1915 Çanakkale Köprüsü gibi stratejik öneme sahip yapılar bulunuyor. Bu projeler, hem ulaşımı kolaylaştırıyor hem de ekonomiye katkı sağlıyor. Bu başarılı reel sektör ve finans sektörü entegrasyonu, ülkenin kalkınmasında önemli bir rol oynuyor.
Havalimanı Projelerinden Elde Edilen Gelirler
KÖİ modeliyle hayata geçirilen havalimanı projeleri, garanti edilen yolcu sayılarını aşarak önemli gelirler elde edilmesini sağlıyor. İstanbul ve Esenboğa Havalimanları'ndan 137 milyon Euro'luk ek gelir elde edildi. Ayrıca, İstanbul, Antalya ve Esenboğa Havalimanları'ndan bugüne kadar toplamda 3 milyar 428 milyon Euro kira geliri toplandı. Bu sayede KÖİ projeleri aracılığıyla hazineye havalimanlarından yaklaşık 3,57 milyar Euro'luk bir katkı sağlanmış oldu. Bu rakamlar, modelin finansal başarısını somut bir şekilde gösteriyor.
Otoyol Projelerindeki Trafik Performansı
KÖİ kapsamında inşa edilen otoyolların da performansının beklentilerin üzerinde olduğu belirtildi. İstanbul–İzmir Otoyolu'nda garanti edilen trafik rakamlarının %163'e ulaştığı, Ankara–Niğde Otoyolu'nda %87'ye, Avrasya Tüneli'nde ise %106'ya yükseldiği açıklandı. Diğer otoyol projelerinde de trafik artışının öngörülerin üzerinde seyrettiği ifade edildi. Bu durum, projelerin sadece inşa edilmekle kalmayıp, aynı zamanda etkin bir şekilde kullanıldığını ve ekonomik canlılığa katkıda bulunduğunu gösteriyor.
Projelerin Devlete Devri ve Gelecek Beklentileri
Bakan Uraloğlu, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün 2028, Kuzey Marmara Otoyolu'nun tamamının 2030 ve Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu'nun da 2030 yılında devlete teslim edileceğini belirtti. Bu tür projelerin işletme süreleri tamamlandığında devlete geçmesiyle, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın kendi yatırım bütçesinden daha fazlasını elde etmesi bekleniyor. Bu durum, KÖİ modelinin uzun vadede kamu kaynakları üzerinde yaratacağı pozitif etkiyi ortaya koyuyor. Bu tür büyük altyapı projeleri, ülkenin genel Gundem'ini ve geleceğini şekillendiren önemli unsurlardır.
