Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde M23 Saldırıları Haziran Ayında 114 Sivilin Canını Aldı
Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin doğusunda faaliyet gösteren M23 isyancı grubu, Haziran 2026 içinde gerçekleştirdiği operasyonlarda en az 114 sivili öldürdü. Olaylar özellikle Kuzey-Kivu ve Güney-Kivu eyaletlerinde yaşandı. Bölgeyi izleyen bağımsız araştırma kuruluşu Kivu Güvenlik Barometresi, saldırıların yoğunlaştığı yerleri raporlaştırdı. 17 kişi de aynı dönemde kaçırılarak alıkonuldu.
Kivu Güvenlik Barometresi'nin Bulguları
Kivu Güvenlik Barometresi, silahlı grupların hareketlerini düzenli olarak belgeleyen bir izleme ağıdır. Rapora göre M23, Kuzey-Kivu'nun Masisi ile Rutshuru çevrelerine baskısını artırdı. Saldırı haritası, sivillerin en yoğun yaşadığı kırsal kesimleri işaret ediyor.
İsyancılar Haziran boyunca 46 ayrı baskın düzenledi; bunların 38'i Kuzey-Kivu, 8'i Güney-Kivu sınırları içindeydi. Masisi'nin Bulende kırsalında Bibwe, Ronga, Rutangazo ve Mutaraki köyleri hedef alındı. Güney-Kivu'nun Mwenga bölgesinde ise Marunde ve Kalambagiro köyleri ateş altına alındı.
Saldırıların Coğrafi Yayılımı
M23'ün ilerleyişi yalnızca kırsal yerleşimleri değil, bölgesel merkezleri de kapsıyor. Grup 2025 başından itibaren Kuzey-Kivu'nun merkezi Goma'yı ele geçirerek idari kontrolü sağlamıştı. Bu durum, sivil nüfus üzerindeki baskının kurumsal bir boyut kazandığını gösteriyor.
Aralık 2025'te Uvira kentinin de kontrolü isyancılarca sağlandı. O tarihten bu yana 500 binden fazla insan yerinden edildi ve en az 1500 sivil yaşamını yitirdi. Haziran verileri, çatışma dinamiğinin hâlâ yüksek şiddetle sürdüğünü ortaya koyuyor.
Çatışmanın İnsani Boyutu
KDC'nin doğusundaki çatışma ortamı 2025'ten beri büyük bir göç dalgasını tetikledi. Resmi olmayan sayımlara göre 1 milyondan fazla kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Yerinden olma, gıda güvenliği ve salgın risklerini beraberinde getiriyor.
Aynı dönemde yaşamını yitirenlerin sayısı en az 7 bin olarak kayıtlara geçti. Uluslararası yardım örgütleri, bölgedeki sağlık ve barınma altyapısının çökme noktasına geldiğini belirtiyor. Sivillerin korunması için acil diplomatik girişimlerin şart olduğu vurgulanıyor.
Bölgesel Bağlam ve Benzer Krizler
Kongo'daki iç savaş dinamikleri, kıtadaki diğer silahlı çatışmalardan farklı olarak yoğun sivil yerleşim odaklı ilerliyor. ABD ve iran gerilimi gibi küresel krizlerden ayrı bir eksende, yerel milis yapılanması öne çıkıyor. Ancak uluslararası aktörlerin ilgisizliği krizi derinleştiriyor.
Dunya gündeminde çatışmasızlık çağrıları artsa da sahada ateşkes sağlanabilmiş değil. Bölge uzmanları, M23'ün kaynak zengini topraklardaki hâkimiyetini genişletmesinin komşu ülkeleri de riske atabileceğini öngörüyor.
Geleceğe Dair Değerlendirme
Yaşananlar, Kongo'nun doğusunda kalıcı barışın kısa vadede zor olduğunu gösteriyor. Sivil toplum kuruluşlarının bölgeye erişimi artırılmazsa kayıplar katlanacak. Uluslararası gözlemcilerin sahada varlık göstermesi kritik öneme sahip.
İlerleyen aylarda diplomatik müzakerelerin yeniden başlaması bekleniyor. Ancak Haziran ayındaki kayıplar, müzakere masasında insani koruma başlıklarının önceliklenmesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.
