Netanyahu ve Trump, Mar-a-Lago'da Kritik Bir Görüşme Gerçekleştirdi: Gündemde Gazze, İran ve Bölgesel Güvenlik Var
Florida'nın gözde tatil beldesi Mar-a-Lago, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski ABD Başkanı Donald Trump'ı ağırladı. İki lider, bölgedeki hassas dengeleri ve geleceğe yönelik stratejileri masaya yatırmak üzere bir araya geldi. Görüşmenin ana gündem maddeleri arasında, Gazze'deki çatışmaların ikinci aşamasına geçiş koşulları, İran'ın nükleer ve füze programları, Suriye ve Lübnan'daki gelişmeler ile ABD'nin İsrail'e yönelik askeri destek politikaları yer aldı. Bu buluşma, bölgedeki jeopolitik tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde gerçekleşmesiyle dikkat çekiyor.
Trump'tan Erdoğan'a Övgü: "Mükemmel Bir Lider"
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Donald Trump, İsrail Başbakanı Netanyahu'nun yanında oturduğu sırada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında övgü dolu sözler sarf etti. Trump, "Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çok iyi bir ilişkim var. Türkiye harika bir ülke ve Erdoğan da mükemmel bir lider," ifadelerini kullandı. Gazze'de Türk askerlerinin konuşlandırılması ihtimaline dair bir soru üzerine ise Trump, bu konuyu Netanyahu ile görüşeceklerini ve eğer uygun olursa bunun iyi bir gelişme olabileceğini belirtti. Bu söylemler, Türkiye'nin bölgesel politikalardaki rolüne dair olası bir değerlendirmeye işaret ediyor.
Gazze Ateşkesinin İkinci Aşaması Masada
Görüşmenin en önemli maddelerinden biri, Gazze'de sürdürülen çatışmalarda ateşkesin ikinci aşamasına geçişin koşullarıydı. İsrailli yetkililer, tüm İsrailli esirlerin cesetlerinin teslim edilmesini ve Hamas'ın silahsızlandırılması konusunda güvence alınmasını şart koşuyor. Ancak Hamas, iki yıldır süren saldırılar nedeniyle bu şartların yerine getirilmesinin zor olduğunu belirtiyor. Trump yönetiminin, İsrail'den Hamas silahsızlandırılmadan Gazze'deki işgal bölgelerinden çekilmesini ve Refah Sınır Kapısı'nı iki yönlü açmasını talep edebileceği yönünde endişeler dile getiriliyor. Amerikalıların, Hamas'ın silahsızlandırılması yerine "silahlarını indirmesini" şart koşabileceği de konuşulanlar arasında.
Bu çerçevede, Trump'ın Netanyahu'yu ateşkesin ikinci aşamasına geçmeye ikna etme çabası bekleniyor. Ayrıca, yeni yılın ilk ayında Gazze'nin idaresinden sorumlu olacak ve Trump'ın başkanlık edeceği uluslararası bir Barış Konseyi'nin kurulması ile Filistinli bir idari heyetin oluşturulması gibi konuların da gündeme geleceği belirtiliyor. Uluslararası askeri unsurların katılımıyla oluşturulması planlanan "Uluslararası İstikrar Gücü" de önemli başlıklardan biri. İsrail'in, bu güce Türkiye ve Pakistan'ın katılımına itiraz ettiği yönündeki değerlendirmeler, Trump yönetiminin Türkiye'nin katılımını kritik önemde görebileceği ve Netanyahu'ya bu konuda baskı yapabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
İran Tehdidi ve Olası Saldırı Planları
Netanyahu'nun Trump ile yapacağı görüşmede ele alacağı bir diğer kritik başlık ise İran dosyasıydı. İsrail basınına göre, Netanyahu'nun Trump'a, İran'ın balistik füze programını yeniden geliştirmeye başladığına dair bir istihbarat raporu sunması bekleniyor. Bu bağlamda Netanyahu'nun, İran'da yeni hedeflere yönelik olası bir saldırı planı için ABD'den onay almaya çalışacağı ifade ediliyor. Trump, daha önceki açıklamalarında İran'ın füze programını geliştirmesi veya nükleer programı sürdürmesi durumunda hızlı bir saldırıyı destekleyeceğini belirtmişti. Bu durum, bölgedeki gerilimin tırmanması potansiyelini artırıyor.
Suriye ve Lübnan'daki Gelişmeler Değerlendirildi
Görüşmede ayrıca Suriye ve Lübnan'daki gelişmeler de ele alındı. Beşşar Esed rejiminin devrilmesinin ardından Trump yönetiminin yeni Suriye yönetimiyle ilişkilerini geliştirmesine karşın İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırgan tutumunu sürdürmesi dikkat çekiyor. Washington'un ise Şam ile Tel Aviv arasında bir anlaşma sağlanması yönündeki talebini koruduğu belirtiliyor. İsrail heyetinde, ABD yönetiminin İsrail'den Suriye'de işgal ettiği stratejik noktalardan çekilmesini talep edebileceği yönünde endişeler dile getirildi. Lübnan konusunda ise İsrail ve ABD'nin genel bir görüş birliği içinde olduğu ancak İsrailli yetkililerin, Lübnan ordusunun Hizbullah'ı silahsızlandırma konusunda yetersiz kaldığını savunarak gerekirse Hizbullah'a yeniden saldırılması gerektiğini düşündüğü aktarıldı. Bu durum, Hizbullah'a yönelik olası bir İsrail saldırısının giderek daha olası hale geldiği yorumlarına neden oluyor.
ABD'nin İsrail'e Askeri Desteği ve Türkiye'nin Rolü
İsrail-ABD ilişkilerinde bir diğer kritik başlık da ABD'nin İsrail'e sağladığı niteliksel askeri üstünlük ve silah satışları oldu. ABD'nin Suudi Arabistan'a F-35 savaş uçağı satışı ve Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü gibi konuların, İsrail'in bu başlıklara yönelik itirazlarıyla birlikte Trump-Netanyahu görüşmesinde gündeme gelmesi bekleniyor. Bu konular, bölgesel güç dengeleri ve savunma sanayii açısından büyük önem taşıyor. Özellikle Türkiye'nin F-35 programındaki durumu, bölgesel askeri işbirlikleri açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
