Sapanca Gölü Sularının Çekilmesiyle Tarihi Bir Keşif Ortaya Çıktı: Bizans Dönemine Ait Yapı Kalıntıları Belirdi

19.12.2025 By Selin Acar Kultur-sanat

Sapanca Gölü Sularının Çekilmesiyle Tarihi Bir Keşif Ortaya Çıktı: Bizans Dönemine Ait Yapı Kalıntıları Belirdi

Sakarya ve Kocaeli'nin önemli su kaynaklarından biri olan Sapanca Gölü'nde yaşanan su çekilmesi, bölgede binlerce yıllık bir sırrı gün yüzüne çıkardı. Gölün dibinde beliren adacık üzerindeki yapı kalıntıları, bilim dünyasında heyecan yarattı. Sakarya Müze Müdürlüğü tarafından başlatılan kurtarma kazıları, bölgenin Bizans dönemine ait stratejik bir nokta olabileceğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu keşfin Sakarya'nın tarihi derinliğine ışık tutacağını belirtiyor.

Tarihi Keşif: Suların Ortaya Çıkardığı Gizemli Yapı

Sapanca Gölü'ndeki olağandışı su seviyesi düşüşü, daha önce su altında kalan bir adacığın tamamen görünür hale gelmesine neden oldu. Bu adacık üzerinde tespit edilen yapısal kalıntılar, bölgede yapılan incelemeler sonucunda Bizans dönemine ait olabileceği değerlendiriliyor. Sakarya Sosyal ve Kültürel Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi (SAKUM) Müdürü Dr. M. Alper Cantimer, ortaya çıkan yapının bir bazilika, kilise, şapel ya da stratejik bir gözetleme ve kontrol noktası olabileceği yönündeki ihtimalleri sıraladı. Yapılan kazılarda sikke gibi küçük buluntuların yanı sıra, yerleşime ait olduğu düşünülen mozaik parçalarına da rastlanması, bu öngörüleri güçlendiriyor.

Bizans'ın Stratejik Planları ve Sapanca Gölü

Dr. Cantimer, bu yeni keşfin, Sakarya ve çevresindeki diğer Bizans dönemi yapıları, özellikle de Justinianus döneminde planlanan ve Beşköprü'yü de içine alan nehir limanı projesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Eğer bu proje hayata geçirilmiş olsaydı, göl üzerinde ortaya çıkan yapının stratejik bir öneme sahip bir nokta olacağı düşünülüyor. Cantimer, Sakarya Nehri üzerinden İstanbul'a yapılan mevcut taşımacılığın yaklaşık 200 kilometre sürdüğünü, bu yeni güzergahın ise Körfez'den İstanbul'a ulaşımı yaklaşık 100 kilometre kısaltabileceğini belirtti. Bu durum, bölgenin tarihi ulaşım ağları açısından ne kadar kritik bir konumda olabileceğine dair önemli bir ipucu veriyor.

Tarihi Bağlantılar ve Ulaşım Ağları

Cantimer, bölgedeki kalıntıların, daha önceki dönemlerde de benzer ulaşım projelerinin denendiğini gösterdiğini aktardı. Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde Marmara ile Karadeniz arasındaki ticari ve askeri geçişleri kolaylaştırmaya yönelik projelerin varlığına dikkat çekti. Gölün su seviyesi değişimlerinin tarihi ulaşım ağlarının anlaşılması için önemli olduğunu belirten Cantimer, Beşköprü'deki restorasyon çalışmalarının da bu tarihi dokuyu ortaya çıkarmada rol oynayabileceğini ifade etti. Yenikapı kazılarında bulunan Bizans tekneleri örnek gösterilerek, dönemin ulaşım kapasitesine de dikkat çekildi.

Geleceğe Yönelik Beklentiler ve Araştırmalar

Ortaya çıkan kalıntının Ayasofya'dan daha eski bir Bizans yapısı olabileceği dahi ihtimaller dahilinde. Dr. Cantimer, bu tür yapıların insanlık tarihi açısından anormal olmadığını ve İznik'teki bazilika altında bulunan mezarlık örneği gibi, Sapanca'daki yapının da benzer bir yapıya ev sahipliği yapabileceğini söyledi. Ancak, bu tür kapsamlı araştırmaların en az 2-3 yıl sürmesi bekleniyor. Göl içerisinde ve tatlı su havzasıyla ilişkili olması, çalışmaların hassasiyetini ve zaman alacağını gösteriyor. Bu keşfin, Sakarya'nın tarihi kimliğini zenginleştireceği ve bölgenin tarihsel önemini yeniden tanımlayacağı düşünülüyor.

Editör Notu: Sapanca Gölü'nün çekilmesiyle ortaya çıkan tarihi kalıntılar, bölgenin Bizans dönemindeki stratejik önemini ve ulaşım ağlarını gözler önüne seriyor. Bu keşif, Sakarya'nın bilinmeyen tarihi katmanlarına ışık tutuyor.