Yargı Alanında Dijital Dönüşüm ve Erişilebilirlik: Adalet Bakanı Tunç'tan Detaylı Açıklama
Yargı Alanında Dijital Dönüşüm ve Erişilebilirlik: Adalet Bakanı Tunç'tan Detaylı Açıklama
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 2025 yılına girerken yargı alanında hayata geçirilen dijitalleşme hamlelerini ve bu çalışmaların adalete erişimi nasıl kolaylaştırdığını kamuoyuyla paylaştı. Bakan Tunç, teknolojinin sunduğu tüm imkanlardan yararlanarak adalet hizmetlerini daha ulaşılabilir kılmayı hedeflediklerini vurguladı. Yerli ve milli imkanlarla geliştirilen proje ve uygulamalar sayesinde işlemlerin hızlandığını, böylece hem zamandan hem de kaynaklardan önemli ölçüde tasarruf sağlandığını belirtti.
Yargıda Dijitalleşmenin Kapsamı ve Etkileri
Yargı sistemindeki dijital dönüşümün somut çıktıları, yapılan açıklamalarda rakamlarla ortaya konuldu. Bakan Tunç'un verdiği bilgilere göre, 61 farklı kurumla 202 işlem türünde entegrasyon sağlandı. Bu entegrasyonlar sayesinde toplamda 26 milyon kullanıcıya erişim imkanı doğdu. Bu durum, vatandaşların adalet hizmetlerine ulaşımını kolaylaştıran önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sesli ve Görüntülü Sistemlerle İletişim Hızlandı
Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi (SEGBİS) üzerinden yürütülen görüşmeler, yargı süreçlerinin hızlanmasında kilit rol oynuyor. 2025 yılı içinde 1 milyon 457 bin 279 görüşme SEGBİS aracılığıyla gerçekleştirildi. Bu teknoloji sayesinde, 2013 yılından bu yana toplamda 7 milyon 342 bin 901 görüşme yapılmış oldu. Bu veriler, dijital iletişimin yargılamalarda ne kadar yaygınlaştığını ve etkin kullanıldığını gösteriyor.
E-Tebligat ve E-Duruşmalar Yaygınlaşıyor
Yargı süreçlerinde kağıt kullanımını azaltarak verimliliği artıran e-tebligat sistemi de önemli bir ivme kazandı. 2025 yılında 86 milyon 180 bin e-tebligat yapıldı. 2015 yılından bu yana ise toplamda 350 milyon 875 bin e-tebligat gönderimi gerçekleşti. Benzer şekilde, e-duruşmalar da yargılamaların daha hızlı ve pratik yürütülmesine olanak tanıyor. 2025'te 1 milyon 777 bin 137 e-duruşma yapılırken, bu rakam 2020'den bu yana 4 milyon 402 bin 88 olarak kayıtlara geçti.
Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri Toplumsal Barışa Katkı Sağlıyor
Adalet Bakanı Tunç, hukuk sistemine kazandırılan alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin, adalete erişimi güçlendirmesinin yanı sıra toplumsal barışa da önemli katkılar sağladığını vurguladı. Anlaşmazlıkların dostane yollarla çözülmesi, yargı üzerindeki yükü azaltırken, bireyler arasındaki gerginliklerin de önüne geçiyor. Bu kapsamda, super lig'de yaşanan rekabetin stresini azaltacak benzer çözüm mekanizmalarının farklı alanlarda da yaygınlaşması umut edilebilir.
Arabuluculuk ve Uzlaştırmada Başarı Grafiği Yükseliyor
Arabuluculuk ve uzlaştırma mekanizmaları, 2025 yılında da başarıyla uygulandı. Arabuluculuk yoluyla 1 milyon 124 bin 200 dosyada anlaşma sağlandı. Uzlaştırma kapsamında ise 203 bin 251 dosyada uzlaşma gerçekleşti. Arabuluculukta 2013'ten bu yana 5 milyon 234 bin 884, uzlaştırmada ise 2017'den bu yana 2 milyon 15 bin 570 anlaşma ve uzlaşma sağlandığı bilgisi paylaşıldı. Bu rakamlar, birçok anlaşmazlığın mahkemeye intikal etmeden çözüldüğünü gösteriyor.
Mahkeme Yapılanması ve İhtisaslaşma Güçlendiriliyor
Adaletin etkin bir şekilde tecellisi, yargılamaların makul sürelerde tamamlanması ve mahkemelerde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla çalışmalar aralıksız sürüyor. 2025 yılında adli ve idari yargıda 766 yeni mahkeme kuruldu. Bu sayede, 2002'de 3 bin 727 olan toplam mahkeme sayısı 9 bin 438'e yükseldi. Bölge adliye mahkemeleri 17, bölge idare mahkemeleri ise 12 bölgede faaliyete geçirildi. İhtisas mahkemelerinin sayısı da 2002'deki 986'dan 2025'te 2 bin 923'e çıkarıldı.
Noterlik Kurumu Güçlendiriliyor, Hizmetler Kolaylaştırılıyor
Adaletin tesisinde önemli bir rol üstlenen noterlik kurumu da güçlendirilmeye devam ediyor. Vatandaşların işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla önemli düzenlemeler hayata geçiriliyor. 2002'de 1231 olan noterlik sayısı, 2025'te 2 bin 385'e ulaştı. Nöbetçi noterlik kapsamında 2025'te 761 bin 719 işlem yapıldı. 2019'dan bu yana ise bu sayı 4 milyon 103 bin 863'e ulaştı. Yurt içinde bir noterde yapılan işlemin başka bir noterden alınabilmesi uygulaması kapsamında ise 2025'te 476 bin 972 işlem gerçekleştirildi.
Yurt dışı konsolosluklarda düzenlenen noterlik işlem örneklerinin Türkiye'deki noterliklerden alınabilmesi de sağlandı. Bu kapsamda 2025'te 74 bin 97 işlem yapıldı. Güvenli ödeme sistemi sayesinde noterlik işlemlerindeki para alışverişlerinde yaşanan sorunların ve dolandırıcılığın önüne geçildiği de belirtildi. Bu gelişmeler, Adalet Bakanlığı'nın Barcelona'dan Lewandowski ve Diğer Yıldızlar İçin Kritik Kararlar gibi önemli kararlar alarak spor alanında da bir dönüşüm başlattığına benzer şekilde, hukuk alanında da köklü değişimler yaşandığını göstermektedir.
Adalet Bakanlığı'nın bu adımları, yargı sisteminin daha hızlı, şeffaf ve erişilebilir hale gelmesi yönünde atılan önemli ve kararlı adımlardır. Dijitalleşmenin yanı sıra alternatif çözüm yollarının ve ihtisaslaşmanın artırılması, adalete olan güveni pekiştirecektir. Gelecekte bu çalışmaların, yargı süreçlerinin daha da hızlanmasına ve vatandaş memnuniyetinin artmasına katkı sağlaması beklenmektedir.