Yunanistan, Türkiye’ye Karşı ‘Mavi Vatan Yasası’na Karşı 4 Senaryo Üzerinde Çalışıyor
Yunanistan, Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’de yeni bir deniz yetki düzenlemesi hazırladığına dair ortaya atılan bilgiler ışığında, aynı zamanda Ankara’nın olası adımlarına karşı stratejik hamleler planlıyor. Atina yetkilileri, iki ülke arasındaki iletişim mekanizmalarının süreç içinde aktif kaldığını ancak yasal düzenlemenin nihai hali belli olduğunda diplomatik ve siyasi yolları değerlendikleri ifade etti. Bu süreçte, Yunanistan Dışişleri Bakanı Gerapetritis ile Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan arasında doğrudan görüşme gerçekleşmemiş olmakla birlikte, temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi kapsamında bakanların bir araya gelme ihtimali bulunuyor.
Diplomatik İletişim ve Gerilimler
Ankara ile Atina arasında son dönemde yaşanan sözlü gerilimlere rağmen, iki ülke arasındaki üç yıllık iletişim çerçevesi üzerinde çalışmalar sürüyor. Bazı çevreler, Türkiye’nin hazırladığı yasa tasarısının 2011’de yapılan deniz yetki çerçevesine benzer teknik bir çalışama odaklandığını, ancak içinde gizli hükümler barındırabileceğini düşündürüyor. Bu bağlamda, Ege’deki “casus belli” kararı ve Türkiye-Libya deniz yetki mutabakatına dair düzenlemelerin de yasada yer alıp almayacağı hâlâ belirsizliğini koruyor.
Atina’nın Dört Senaryo Planı
Yunanistan yetkilileri, Türkiye’nin olası adımlarına karşı dört farklı yanıt senaryosunu değerlendirdiği belirtiliyor. Bu senaryoların arasında Doğu Ege’de yeni bir deniz parkı ilan etmek ve Girit’in güneyindeki karasuları Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne dayanarak 12 deniz miliye çıkarmak yer alıyor. Ayrıca, Yunanistan’ın daha önce Güney Ege ve İyon Denizi’nde planladığı deniz parklarının ardından On İki Ada bölgesinde yeni bir alan oluşturulacağı öne sürülüyor.
Bu hamlelerin, Atina’nın egemenlik hakkını koruma çabalarının bir parçası olduğu vurgulanıyor. Uzmanlar, yasayı nihai hâline göre diplomatik ve siyasi adımların şekilleneceğini, ancak bu süreçte Avrupa ülkelerinden gelen mesajların da rol oynadığını düşünüyor. Bazı yorumcular ise yasa metninin ilerleyen aşamalarda “sürpriz hükümler” içerebileceği konusunda uyarıyor.
Mavi Vatan Yasası ve Hukuki Çerçeve
Türkiye’nin hazırladığı “Türk Deniz Yetki Alanları Kanunu”, 1982’de yürürlüğe giren Karasuları Kanunu’nun ardından kapsamlı bir düzenleme sunuyor. Yasada, Karadeniz ve Akdeniz’de karasularının 12 deniz mili olarak belirlenmesi, Ege Denizi’nde ise mevcut 6 deniz mili uygulamasının korunması öngörülüyor. Bu kapsamda, kıta sahanlığı, bitişik bölge ve münhasır ekonomik bölgelere ilişkin hukuki çerçeve netleştirilecek.
Bu tasarı, bölgesel deniz yetkileriyle ilgili uzun süredir tartışmalı olan konuları yeniden açtığı için, uluslararası ilişkiler açısından büyük bir potansiyel taşıyor. Özellikle İsrail ve Suriye gibi ülkelerle ilişkilerde etkiler yaratabilecek bir yapı sunuyor. Ayrıca, Türkiye’nin bölgesel itibarı ve enerji projeleri açısından bu yasa düzenlemesinin kritik bir rol oynayacağı düşünülüyor.